Aktualności

4 lata wojny

Cofnij

4 lata wojny

24 lutego 2026

24 lutego 2022 r. i wszystko to, co działo się potem, pokazało, jaki potencjał mają samorządy oraz jak szybko może być zorganizowana pomoc dzięki współpracy administracji, organizacji pozarządowych i obywateli. Obecnie charakter pomocy niesionej Ukrainie się zmienił. To nie tylko pomoc militarna i humanitarna. To również wymiana doświadczeń.

O tym, że lokalne władze odegrały kluczową rolę nie tylko w udzielaniu pomocy humanitarnej, ale również w budowie trwałych struktur współpracy międzynarodowej przeczytacie w naszym raporcie „Pierwsza linia solidarności. Jak polskie miasta wspierały Ukrainę”, przygotowanym przez Unię Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza i Uniwersytet Łódzki. 

Z budżetów miejskich przekazano łącznie ponad 21,5 mln zł, wspierając bezpośrednio 74 ukraińskie miasta. Ale znaczenie tych działań wykracza daleko poza liczby. Polskie miasta organizowały centra logistyczne dla transportów z całego świata, pełniły funkcje koordynacyjne, wspierały działania dyplomatyczne niekiedy realizując zadania właściwe administracji rządowej.

Samorządy pokazały, że potrafią działać szybko, skutecznie i odpowiedzialnie. Pomoc była przemyślana, oparta na sieciach międzynarodowych kontaktów, a nie tylko na spontanicznych gestach.

Dziś Polska buduje odporność społeczną na zagrożenia

Miliardy złotych są zarezerwowane na realizację Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Są to pieniądze, które m.in. samorządy mogą przeznaczyć na zakup sprzętu niezbędnego do zarządzania kryzysowego oraz na przygotowanie się do budowy schronów. Bo to samorządy najlepiej wiedzą, bazując na zebranych doświadczeniach, co najlepiej kupić. To potrzeba, którą trzeba jak najszybciej zaspokoić. 

Już dzisiaj widzimy, że kraje europejskie nie muszą być stroną konfliktu, aby odczuć, że wojna jest blisko. Polska w ubiegłym roku doświadczyła np. naruszenia przestrzeni powietrznej przez uzbrojone drony. Kilka krajów europejskich wykryło akty dywersji. Dlatego Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza w ramach współpracy z ukraińskimi miastami frontowymi zorganizowała konferencję „Ochrona ludności w warunkach wojennych - doświadczenia ukraińskich miast”.  Przedstawiciele ukraińskich samorządów podzielili się bezcennymi doświadczeniami związanymi z ochroną mieszkańców w czasie konfliktu zbrojnego. Odbiorcami byli urzędnicy administracji rządowej i samorządowej oraz przedstawiciele służb. 

Dwudniowe wydarzenie, zorganizowane przez Unię Metropolii Polskich we współpracy z Akademią Pożarniczą oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, stworzyło przestrzeń do wymiany wiedzy i praktyk pomiędzy ukraińskimi a polskimi przedstawicielami samorządów, administracji rządowej oraz służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Uczestnicy mieli okazję zapoznać się z konkretnymi, inspirującymi działaniami podejmowanymi w ukraińskich miastach na rzecz ochrony ludności cywilnej.

Omówiliśmy pięć kluczowych obszarów: funkcjonowanie administracji samorządowej, działanie samorządowych usług publicznych, ochrona infrastruktury krytycznej, współpraca samorządu z administracją rządową i wojskiem, organizacja pomocy humanitarnej.

Warto pamiętać, że gdy Polska buduje nową strategię bezpieczeństwa i odbudowy regionu, doświadczenia miast muszą być jej integralną częścią. Pomoc polskich miast nie była tylko odruchem serca, była działaniem strategicznym. Dziś, gdy Polska stoi przed wyzwaniem udziału w odbudowie Ukrainy, rola samorządów jako partnerów państwa i gwarantów stabilności regionalnej powinna być wzmocniona, a ich kompetencje systemowo wykorzystane.