6. Miejskie inwestycje. Między lokalnością a turystyką – analiza skali i charakteru wizyt w katowickiej Strefie Kultury

W publikacji Miejskie inwestycje staramy się odpowiedzieć na pytania: 

• Czy zakładane cele zostały osiągnięte?
• Czy potrzeby mieszkańców i użytkowników dotyczące wybranej przestrzeni zostały zaspokojone?
• W jaki sposób mieszkańcy i użytkownicy korzystają z danej przestrzeni oraz jaką mają na jej temat opinię?
• Czy i w jaki sposób konkretne działania w przestrzeni zmieniły/poprawiły jakość życia mieszkańców miast?
• Czy interwencja w przestrzeń spowodowała zmianę liczby oraz profilu użytkowników danej przestrzeni?

W szóstym odcinku cyklu Miejskie inwestycje przyglądamy się katowickiej Strefie Kultury. W miejscu badanego obszaru przez dekady funkcjonowała Kopalnia Węgla Kamiennego „Katowice” zlikwidowana ostatecznie w 1999 r. Zdegradowany teren poprzemysłowy poddano kompleksowej transformacji, tworząc nowoczesną, reprezentacyjną przestrzeń publiczną w pobliżu centrum miasta i skupiającą wielofunkcyjne obiekty eventowe: Halę Widowiskowo-Sportową Spodek, Międzynarodowe Centrum Kongresowe, nową siedzibę Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia oraz Muzeum Śląskie.

Przekształcona przestrzeń miała z założenia łączyć funkcje kulturalne, rekreacyjne, biznesowe i integracyjne – stanowiąc zarówno nową wizytówkę metropolii, jak i otwarte miejsce codziennego wypoczynku mieszkańców. W otoczeniu imponujących obiektów architektonicznych zaaranżowano ogólnodostępne przestrzenie spacerowe, zieleń oraz małą architekturę, w tym amfiteatr, roślinny labirynt czy Plac Henryka Sławika i Józsefa Antalla.

W ramach badania przeprowadzonego przez firmę Selectivv  na zlecenie Centrum Analiz i Badań Unii Metropolii Polskich sprawdzano, kto i w jaki sposób korzysta ze Strefy Kultury. Zastosowano metodę analizy danych mobilnych Geotrapping® ( na podstawie pomiarów z maja 2025 r.) połączoną z analizą danych zastanych, Korzystając z zanonimizowanych danych geolokalizacyjnych i demograficznych z urządzeń mobilnych (Big Data) diagnozowano skalę odwiedzin, profil użytkowników oraz to, czy obszar ten przyciąga odwiedzających również poza czasem wydarzeń masowych.

Raport Centrum Analiz i Badań Unii Metropolii Polskich pokazuje, że w analizowanym okresie (maj 2025 r.) Strefa Kultury przyciągnęła blisko 240 tys. wizyt. Obszar ten z powodzeniem spełnia rolę ogólnodostępnej przestrzeni publicznej – aż 62% wszystkich odwiedzin stanowiły wizyty w otwartych przestrzeniach, o charakterze rekreacyjnym i spacerowym, niezwiązane bezpośrednio z udziałem w wydarzeniach czy zwiedzaniem instytucji. Mieszkańcy Katowic odpowiadali za 68% ogółu odwiedzin, zaś mieszkańcy z województwa śląskiego za 18%  – co potwierdza silny lokalny wymiar inwestycji. Najpopularniejszym elementem zewnętrznym okazał się Plac Sławika i Antalla (blisko 79 tys. wizyt), 

Jednocześnie zidentyfikowano obszary stanowiące wyzwanie dla dalszego rozwoju obszaru. Odnotowano stosunkowo niewielki udział turystów z zagranicy (3% wizyt ogółem). Wskazano także na konieczność lepszego dopasowania wydarzeń do zróżnicowanych grup wiekowych (dominują osoby w wieku 30–44 lata) oraz dalszego równoważenia funkcji komercyjnych, mieszkaniowych i otwartych.

Katowicka Strefa Kultury wyraźnie ożywiła poprzemysłowy fragment miasta, tworząc spójną, wielofunkcyjną przestrzeń, która stała się symbolem metropolii oraz ważnym punktem codziennych i odświętnych aktywności. Przykład ten pokazuje, jak skala i jakość urbanistycznych przeobrażeń mogą wpływać na życie i poczucie tożsamości mieszkańców. Strefa odgrywa dziś ważną rolę w życiu społeczności. Wprowadzenie usprawnień mogłoby pozwolić w pełni wykorzystać jej potencjał metropolitalny.

PUBLIKACJA I ZAŁĄCZNIK (UTWÓR) PODLEGAJĄ NINIEJSZEJ LICENCJI PUBLICZNEJ CREATIVE COMMONS - UZNANIE AUTORSTWA 3.0 POLSKA (CC BY 3.0 PL). UTWÓR PODLEGA OCHRONIE PRAWA AUTORSKIEGO LUB INNYCH STOSOWNYCH PRZEPISÓW PRAWA. KORZYSTANIE Z UTWORU W SPOSÓB INNY NIŻ DOZWOLONY NA PODSTAWIE NINIEJSZEJ LICENCJI LUB PRZEPISÓW PRAWA JEST ZABRONIONE. WYKONANIE JAKIEGOKOLWIEK UPRAWNIENIA DO UTWORU OKREŚLONEGO W NINIEJSZEJ LICENCJI OZNACZA PRZYJĘCIE I ZGODĘ NA ZWIĄZANIE POSTANOWIENIAMI NINIEJSZEJ LICENCJI. 

creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

Materiał znajduje się poniżej.