DEMOGRAFICZNE I GOSPODARCZE SERCE KRAJU

Cofnij

DEMOGRAFICZNE I GOSPODARCZE SERCE KRAJU

31 grudnia 2025

12 największych polskich miast tworzących Unię Metropolii Polskich (UMP) wraz z otaczającymi je obszarami metropolitalnymi stanowi demograficzne i gospodarcze serce kraju. Dane za pierwsze półrocze 2025 roku potwierdzają tę wyjątkową rolę: populacja 12 głównych ośrodków utrzymuje się na stabilnym poziomie 6,8 mln osób. Wraz z obszarami metropolitalnymi skupiają one blisko 38% ludności Polski. Tak silna koncentracja kapitału ludzkiego decyduje o przewadze ekonomicznej tych regionów. Metropolie dystansują resztę kraju pod względem efektywności rynku pracy, przyciągają najwięcej inwestycji komercyjnych i tworzą sprzyjające warunki do rozwoju przedsiębiorczości.

Stabilna liczba mieszkańców metropolii w świetle depopulacji

Mimo postępujących procesów depopulacyjnych w Polsce i Europie, na koniec czerwca 2025 roku liczba mieszkańców 12 miast Unii Metropolii Polskich wyniosła 6,8 mln osób, czyli tyle, co w pierwszym półroczu 2024 r. Dla porównania, w skali całego kraju odnotowano spadek populacji o 1% (do poziomu 37,4 mln). W szerszym ujęciu – obszary metropolitalne[1]skupiają już ponad 14 mln osób, czyli blisko 38% ogółu ludności kraju. 

 

Pogłębiający się ujemny przyrost naturalny

Mimo że największe polskie miasta i ich otoczenie wykazują większą odporność demograficzną niż reszta kraju, one również zmagają się z pogłębiającą się przewagą liczby zgonów nad urodzeniami. Od stycznia do czerwca 2025 r. w 12 miastach UMP urodziło się 24,6 tys. dzieci – czyli o 6% mniej niż rok wcześniej a we wszystkich metropoliach łącznie 48 tys. (-6% r/r). Trend ten jest jednak i tak łagodniejszy niż w skali całego kraju, gdzie spadek liczby urodzeń wyniósł 8%. W tym samym okresie liczba zgonów w największych polskich miastach pozostała na stabilnym poziomie sprzed roku (35,6 tys.), podczas gdy w skali kraju i metropolii spadła o 2%. Efektem tych zmian jest pogłębiający się ujemny przyrost naturalny. W miastach UMP różnica między urodzeniami a zgonami wyniosła -11 tys., co oznacza spadek o 17% względem zeszłego roku, a w metropoliach i w całym kraju o 19% rok do roku.

 

Migracje: miasta „rozlewają się” na regiony

Relacja między miastami a ich otoczeniem ewoluuje – dzisiejsza metropolia to nie tylko miasto w granicach administracyjnych, ale intensywnie rozwijający się region funkcjonalny, który skutecznie opiera się odpływowi ludności. Podczas gdy na koniec pierwszego półrocza miasta rdzeniowe UMP odnotowały symboliczne, ujemne saldo migracji wewnętrznych (-31 osób), ich obszary metropolitalne przyjęły ponad 21 tysięcy mieszkańców. Świadczy to o postępującej suburbanizacji - mieszkańcy nie opuszczają regionów metropolitalnych, lecz przenoszą się do gmin podmiejskich, tworząc zintegrowane organizmy społeczne i gospodarcze.

 

Rynek pracy: 4 na 10 pracowników w kraju zatrudnionych w metropoliach UMP

Jednocześnie metropolie pozostają silnikiem polskiej gospodarki, co wyraźnie widać m.in. w statystykach zatrudnienia. Na koniec pierwszego półrocza 2025 r. w miastach UMP pracowało 3,2 mln osób, co stanowi ponad 21% wszystkich pracujących w Polsce (wzrost o 1% rok do roku). Wraz z obszarami metropolitalnymi populacja ta wzrasta do 6,2 mln osób, czyli 41% wszystkich zatrudnionych w kraju. 

Na koniec czerwca 2025 r. w miastach UMP przybyło o 9% więcej bezrobotnych niż rok wcześniej. Mimo tego wzrostu poziom bezrobocia (mierzony udziałem bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym) wyniósł jedynie 2,3% i był niższy niż w granicach obszarów metropolitalnych (2,8%) oraz w całym kraju (3,6%).

Równolegle w sektorze przedsiębiorczości widać pewną ostrożność. W rejestrach REGON 12 miast UMP ogółem odnotowano o 4% więcej podmiotów gospodarczych niż rok wcześniej (tj. 1,6 mln), jednak minimalnie ubyło w nich nowych firm (-3% r/r, tj. 125 tys.). Podobne tendencje wystąpiły w skali obszarów metropolitalnych oraz w całym kraju (-2% r/r). Mimo tego spadku nowe przedsiębiorstwa zakładane w granicach obszarów metropolitalnych stanowią aż 52% wszystkich firm w kraju.

 

Budownictwo: mniej mieszkań, więcej budynków handlowo-usługowych

Dane w zakresu budownictwa za pierwsze sześć miesięcy 2025 roku sugerują zmianę priorytetów inwestycyjnych. W porównaniu do sytuacji sprzed roku oddano do użytku o 5% mniej mieszkań w miastach UMP (do 27,1 tys. lokali), oraz o 4% mniej w metropoliach, co odzwierciedla trudniejszą sytuację na rynku kredytowym i jest spójne z ogólnopolskim trendem hamowania rynku deweloperskiego.

Jednocześnie metropolie doświadczają większych inwestycji w budownictwie handlowo-usługowym. Kubatura oddanych do użytku budynków tego typu w miastach UMP wzrosła o 38% rok do roku (osiągając 886,7 tys. m³) a na obszarach metropolitalnych o 17%.  

12 miast Unii Metropolii Polskich wraz z obszarami metropolitalnymi pozostaje kluczowym zapleczem demograficznym i gospodarczym kraju, skupiając blisko 38% ludności i 41% pracujących. Dane za 2025 r. potwierdzają stabilność populacji miast UMP mimo pogłębiających się wyzwań demograficznych, silną pozycję metropolii na rynku pracy oraz koncentrację przedsiębiorczości i inwestycji, przy jednoczesnym spowolnieniu budownictwa mieszkaniowego i rosnącym znaczeniu inwestycji handlowo-usługowych.

 

 

 


 

[1] Granice określone na podstawie partnerstw / stowarzyszeń metropolitalnych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Do pobrania


Anna Sobestjańska