Echa drugiego, czerwcowego posiedzenia Komisji Wspólnej

Obradom współprzewodniczyli wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Szymański oraz prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński. Unię Metropolii Polskich reprezentował Krzysztof Żuk, prezydent Lublina.

Podczas posiedzenia rozpatrzono łącznie 36 punktów, obejmujących projekty ustaw, rozporządzeń, a także wnioski i informacje. Pozytywnie zaopiniowano m.in. propozycje przedstawione przez ministra finansów. Komisja wspólna postanowiła m.in., że wiążącą opinię w sprawie ustalenia obszarów wydatkowych jednostek samorządu terytorialnego i wartości ich wag oraz determinant wpływających na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym wyda – na posiedzeniu Zespół ds. systemu finansów publicznych. Postanowiono również, że ten sam Zespół wiążąco zaopiniuje projekt rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Opinia w tej sprawie ma zostać wydana po upływie 5 dni od dnia, w którym stronie samorządowej zostanie przekazana przez resort finansów ostateczna wersja projektu tego rozporządzenia.

W trakcie posiedzenia nie zabrakło także opinii negatywnych. Nieuzgodnione pozostały m.in.:

• projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (WPLMI 70)
• projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

- odmawiając uzgodnienia tych projektów strona samorządowa po raz kolejny upomniała się o realizację składanych wielokrotnie przez resort infrastruktury obietnic urealnienia opłat za czynności realizowane przez wydziały komunikacyjne starostw powiatowych oraz miast na prawach powiatu związanych m.in. z wydawaniem dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, np. praw jazdy.

Kolejnym nieuzgodnionym projektem była nowelizacja Karty nauczyciela 

W trakcie dyskusji Strona samorządowa zwróciła uwagę, że wiele zgłoszonych w trakcie konsultacji uwag zostało uwzględnionych, jednak nie wszystkie. Główne zastrzeżenia dotyczą skutków finansowych proponowanych zmian. Samorządy podkreślają, że nowe regulacje będą generować trwałe, wieloletnie koszty – zwłaszcza w zakresie wynagrodzeń – bez gwarancji ich pokrycia z budżetu państwa. W efekcie może dojść do przerzucenia tych obciążeń na jednostki samorządu terytorialnego.

Wątpliwości budzi również zasadność wprowadzania kolejnych przywilejów zawodowych dla nauczycieli. Jak wskazano, choć celem projektu jest podniesienie prestiżu zawodu i uporządkowanie przepisów, nie ma pewności, że proponowane zmiany realnie wpłyną na poprawę rekrutacji do zawodu nauczyciela.

- Brakuje gwarancji, że wszystkie koszty związane z wdrażaniem nowych przepisów zostaną pokryte z budżetu państwa. Może to skutkować przeniesieniem części obciążeń finansowych na samorządy. Wątpliwości budzi również zasadność wprowadzania kolejnych przywilejów zawodowych dla nauczycieli, zwłaszcza że nie stanowią one gwarancji rozwiązania problemu z rekrutacją do zawodu – mówiła Anna Grygierek, burmistrz Strumienia i współprzewodnicząca Zespołu ds. edukacji, kultury i sportu KWRiST uzasadniając negatywne stanowisko strony samorządowej do tego projektu.

W konsekwencji opracowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej Projekt nowelizacji Karty nauczyciela Komisja Wspólna zaopiniowała negatywnie.

Samorządy obawiają się skutków ustawy o azbeście – brak środków i nowe obowiązki

Podczas posiedzenia nie udało się uzgodnić również projektu ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) autorstwa Ministerstwa Rozwoju i Technologii. 

Głównym punktem spornym okazał się brak zagwarantowanego finansowania dla jednostek samorządu terytorialnego, które miałyby realizować dodatkowe zadania wynikające z ustawy – w tym prowadzenie kontroli oraz nakładanie kar za brak wpisów do tzw. bazy azbestowej. Przedstawiciele samorządów, przede wszystkim Związek Gmin Wiejskich RP i Związek Województw RP, podkreślali, że bez odpowiednich środków finansowych realizacja nowych obowiązków nie będzie możliwa. Strona samorządowa podkreślała również, że ani w projekcie ustawy, ani w ocenie skutków regulacji nie znalazły się żadne postanowienia mówiące o źródle sfinansowania zadania pod tytułem „usuwanie i utylizacja azbestu”.

– Jeśli dane dotyczące ilości materiałów zawierających azbest są prawidłowe, koszt ich demontażu i utylizacji może sięgnąć od 3 do 4 miliardów złotych – podkreślał Jacek Brygman, wójt Gminy Cekcyn i członek Zarządu Związku Gmin Wiejskich RP. Dodał, że strona samorządowa stanowczo sprzeciwia się przerzucaniu tych kosztów na mieszkańców poprzez system kar. Przypomniał również, że w ciągu ostatnich 12 lat udało się zutylizować zaledwie niespełna 20% materiałów zawierających azbest, co wyraźnie pokazuje skalę wyzwania i konieczność systemowego podejścia do problemu. – Dlatego apelujemy o ponowną analizę źródeł finansowania procesu utylizacji. Bez zapewnienia odpowiedniego wsparcia finansowego realizacja celów ustawy do 2032 roku będzie całkowicie nierealna – zaznaczył Jacek Brygman. 

Informacja o założeniach ROP

Wiceminister Anita Sowińska przedstawiła stronie samorządowej założenia Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta dla opakowań.

Ważnym punktem obrad była również prezentacja założeń ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta dla opakowań. Założenia ROP przedstawiła wiceminister Klimatu i środowiska Anita Sowińska. Nowe przepisy mają na celu zapewnienie stabilnego finansowania systemu gospodarki odpadami, zwiększenie poziomu recyklingu oraz promowanie ekoprojektowania. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało publikację projektu ustawy do konsultacji społecznych na początku lipca. Wdrożenie nowych regulacji planowane jest etapami, począwszy od 2026 roku.

Wiceminister Anita Sowińska mówiła też o podziale ról w systemie ROP. 

– Resort klimatu i środowiska będzie w tym systemie wyznaczał kierunki rozwoju systemu i zatwierdzał stawki opłat.  Resort będzie też pełnił funkcję nadzorczą wobec Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Instytutu Ochrony Środowiska – mówiła wiceminister Anita Sowińska. 

Z kolei Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) będzie zarządzał funduszem ROP, przyjmował opłaty od producentów i zawierał umowy z gminami oraz podmiotami przetwarzającymi odpady. Natomiast Instytut ochrony środowiska ma odpowiadać za analizę danych dotyczących kosztów systemu. Będzie też proponował wysokość stawek opłat.

 – Podstawowym zadaniem Urzędów Marszałkowskich będzie przyjmowanie opłat, kontrola działalności producentów oraz zatwierdzanie raportów niezbędnych do naliczania opłat – wyjaśniała wiceminister klimatu i środowiska. - Współpraca tych instytucji ma zapewnić skuteczne wdrożenie systemu, który nie tylko poprawi efektywność gospodarowania odpadami, ale także przyczyni się do zmniejszenia obciążeń finansowych dla mieszkańców w dłuższej perspektywie – podkreślała Anita Sowińska.

W dyskusji nad tym punktem posiedzenia głos zabrał także Tomasz Fijołek, dyrektor ds. legislacji Unii Metropolii Polskich, który zachęcał wszystkich zgromadzonych do zapoznania się z opublikowanym właśnie przez UMP raportem „Rewolucja odpadowa w metropoliach”, który opisuje przemiany gospodarki odpadami komunalnymi i działania polskich metropolii na rzecz budowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi w latach 2013 - 2024.

– Mamy nadzieję, że nasz raport ułatwi wskazanie decyzji, jakie powinny zostać podjęte na poziomie krajowym, by system mógł być efektywny, sprawiedliwy i odporny na kryzysy – podkreślał dyrektor Tomasz Fijołek.

Orliki pozostaną czynne także po szkolnych lekcjach

W trakcie dyskusji nad projektem rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. wiceminister sportu i turystyki Piotr Borys zapowiedział zmiany w przepisach dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Celem nowelizacji jest ochrona ogólnodostępnych obiektów sportowych, takich jak Orliki, przed zamykaniem ich z powodu skarg mieszkańców na hałas.

- Sądy coraz częściej orzekają o ograniczeniu działalności boisk, powołując się na ogólne przepisy Kodeksu cywilnego. Przykładem jest sprawa w Puławach, gdzie mimo zamontowania ekranów dźwiękochłonnych, sąd zakazał korzystania z Orlika poza godzinami szkolnymi, a prezydent miasta został ukarany grzywną z możliwością zamiany na areszt. Dlatego resort sportu proponuje, by zarówno w ustawie o sporcie, jak i w rozporządzeniu dotyczącym hałasu, jednoznacznie wskazać, że normy hałasu nie mają zastosowania wobec obiektów sportowych przeznaczonych do aktywności szkolnej, rekreacyjnej oraz szkolenia sportowego – poinformował wiceminister Piotr Borys.

Propozycja Ministerstwa Sportu i Turystyki spotkała się z poparciem strony samorządowej. Jej przedstawiciele, w swoich wystąpieniach podkreślali jednocześnie, że katalog obiektów o formy aktywności powinien pozostać otwarty obejmując zarówno zajęcia zorganizowane, jak i niezorganizowane. 

LISTA PROJEKTÓW USTAW I ROZPORZĄDZEŃ WRAZ Z ROZSTRZYGNIĘCIEM KWRiST

OPINIA NEGATYWNA:

• Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami.
• Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (WPLMI 70).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (UD 199) - (Ministerstwo Edukacji Narodowej).

SKIEROWANE PONOWNIE NA ZESPÓŁ:

• Projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest (UC60) (Ministerstwo Rozwoju i Technologii).
• Projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającego rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

OPINIA POZYTYWNA:

• Projekt rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie poziomu wag przypisanych do wydatków majątkowych jednostek samorządu terytorialnego (nr 995).
• Projekt rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy inwestycyjnej na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych, propagowanie wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji w ramach regionalnych programów na lata 2021-2027.
• Projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych produktów.
• Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi i ogrzewalni.
• Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, informacji o nieudzieleniu takiej pomocy oraz sprawozdań o zaległościach przedsiębiorców we wpłatach świadczeń należnych na rzecz sektora finansów publicznych (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
• Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (RD203) (Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych (nr UDER53) (Ministerstwo Klimatu i Środowiska).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (UD167) (Ministerstwo Przemysłu).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (UD 85) (Ministerstwo Zdrowia).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (nr UD186) (Ministerstwo Klimatu i Środowiska).
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi).

Projekt zmiany Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie mobilności i komunikacji (Urząd Marszałkowi Województwa Pomorskiego).