Ogólne

Jak wyrównać samorządom ubytek dochodów


9 czerwca 2021

W ocenie Strony Samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego tzw. subwencja rozwojowa nie może być traktowana jako rekompensata utraconych przez JST dochodów podatkowych, wynikających z proponowanych w dokumencie „Polski Ład” zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).

31 maja br. odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Finansów ds. Systemu Finansów Publicznych KWRiST, podczas którego omówiono m.in.  związek między Krajowym Planem Odbudowy, a propozycjami zawartymi w programie “Polski Ład”. W dyskusji poruszono także kwestię rekompensaty przewidzianych w tym ostatnim dokumencie zmian w podatku PIT.

Przypomnijmy, że w dokumencie Polski Ład zapowiedziano m.in. zmiany podatku dochodowym od osób fizycznych polegające m.in. na zwiększeniu (do 30 tys. zł) kwoty wolnej od opodatkowania oraz podwyższenie drugiego progu podatkowego do 120 tys. zł.

Udział w podatku PIT jest dochodem budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Stanowi on dla jednostek samorządu terytorialnego największe źródło dochodów własnych, służące finansowaniu zadań związanych z oświatą i edukacją, kulturą, utrzymaniem i remontem dróg oraz komunikacja publiczną (głównie wydatki bieżące). Zapowiadane zmiany spowodują (szacunkowe) zmniejszenie dochodów JST z podatku PIT o ok. 20%. Oznacza to, że do budżetów miast, gmin, powiatów i województw samorządowych wpłynie o ok. 10 – 11 mld zł mniej. W przypadku miast Unii Metropolii Polskich ubytek ten będzie wynosił około 3.2 mld zł.

Jednocześnie z wypowiedzi przedstawicieli rządu Zjednoczonej Prawicy wynika, że ten ubytek ma być zrekompensowany samorządom przez wprowadzenie tzw. subwencji rozwojowej.

W trakcie posiedzenia Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych KWRiST przedstawiciele strony samorządowej wyraźnie podkreślili, że subwencji rekompensyjącej nie można traktować jako rekompensaty ubytku dochodów PIT. –  Zapowiadana przez rząd subwencja rozwojowa będzie dochodem majątkowym, a strata (ubytek w podatku PIT) dotyczy dochodów bieżących JST – tłumaczy Krzysztof Żuk, Członek Zarządu UMP i Współprzewodniczący Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych KWRiST z ramienia ze strony samorządowej. – Dlatego proponujemy, aby rekompensata nastąpiła albo poprzez zwiększenie udziałów przypadających gminom, powiatom i województwom samorządowym w podatku PIT, albo przez podział podatku dochodowego od osób fizycznych na część „krajową” i „samorządową”, która byłaby odporna na wprowadzane przez rząd centralny i Parlament zmiany ustawowe – dodaje Prezydent Żuk.

 

Propozycja Komisji Skarbników UMP

 

W przyjętym 1 czerwca 2021 r. Stanowisku Komisji Skarbników Unii Metropolii Polskich zaproponowano, aby ubytek został zrekompensowany poprzez zwiększenie udziału w podatku PIT o 11,91% (dla gmin o 9,1%, powiatów o 2,44%, miast na prawach powiatu o 11,53%, województw o 0,38%).

 

W trakcie posiedzenia zespół ustalił, że prace nad rekompensatą ubytku dochodów JST będą przebiegały dwutorowo. Na początek przygotowane zostaną rozwiązania proste i możliwe do szybkiego wdrożenia. Prace wymagające dłuższych dyskusji i dodatkowych analiz będą się toczyły równolegle.

– Jednym z rozwiązań, które jest możliwe do szybkiego wdrożenia jest reguł fiskalnych wynikających z art. 242 i 243 ustawy o finansach publicznych na kolejne 2 lata, by umożliwić prorozwojowe działania JST – zapewniał w trakcie posiedzenia Sebastian Skuza, Wiceminister Finansów i Współprzewodniczący Zespołu ds. Systemu Finansów Publicznych ze Strony Rządu.

Ustalono, że kolejne spotkanie Zespołu w tej kwestii odbędzie się po uzyskaniu przez resort finansów danych dotyczących ubytku dochodów JST w podatku PIT w związku z programem „Polski Ład”. Zostanie wówczas omówiony również tzw. pakiet stabilizujący.