Facebook
X
LinkedinW 2022 r. 79% Polaków deklarowało, że jeździ na rowerze. W 2023 r. 63% gospodarstw domowych posiadało co najmniej 1 rower (nie licząc dziecięcych). Najwięcej rowerów mają rolnicy – 89% z nich, co pokazuje jego duże znaczenie na terenach niezurbanizowanych. A jak jazda na rowerze wygląda w największych miastach?
W latach 2014–2023 długość tras w miastach UMP wzrosła o 82%, czyli o ponad 1449 km. Na koniec 2023 r. sieć (bez szlaków turystycznych) liczyła 3222 km. Najwięcej nowych dróg dla rowerów w analizowanym okresie powstało w Warszawie (+360 km), Poznaniu (+211 km) i Krakowie (+165 km).
Rozbudowa sieci obejmuje nie tylko wydłużenie tras, ale również poprawę ich jakości. Miasta uzupełniają luki w istniejącej już infrastrukturze, scalają fragmentaryczne odcinki w spójne ciągi, wprowadzają standardy projektowe (stosowanie nawierzchni bitumicznych) oraz rozwiązania poprawiające komfort i bezpieczeństwo rowerzystów, m.in. śluzy rowerowe, kontrapasy czy wydzielone drogi, oddzielone od ruchu pieszych i samochodów.
Z relacji przedstawicieli miast wynika, że rower staje się pełnoprawnym środkiem transportu w miastach. Dlatego równolegle ze ścieżkami rowerowymi powiększa się oferta systemów rowerów miejskich, które w 2024 r. działały w 10 z 12 największych miast: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu. Dostępnych było ok. 14 tys. rowerów, czyli o 211% więcej niż w roku 2014. Liczba stacji wzrosła do 1606, co oznacza wzrost o 371%. Rowery były intensywnie wykorzystywane. W ciągu roku wypożyczono je prawie 10 mln razy – czyli jeden rower średnio 720 razy. Statystyki te podnosi także wydłużony sezon, który ewoluował z półrocznego do 9-miesięcznego, a coraz częściej nawet do całorocznego. Obecnie 5 miast (Gdańsk, Katowice, Kraków, Wrocław i Szczecin) udostępnia rowery przez cały rok. Kolejne 5 miast (Warszawa, Łódź, Bydgoszcz, Lublin i Białystok) funkcjonuje w ramach wydłużonego sezonu, który najczęściej obejmuje okres od marca do listopada. Pokazuje to, że rower publiczny staje się coraz bardziej trwałym elementem miejskiej codzienności, a działania edukacyjne i promocyjne podejmowane przez miasta przynoszą efekty – mieszkańcy doceniają ten środek transportu i wybierają go coraz chętniej.
Coraz więcej tras rowerowych prowadzi poza administracyjne granice miast, co wskazuje na potrzebę spójnej, regionalnej sieci. Jest to również sygnał, że rower staje się środkiem transportu nie tylko miejskiego, ale i aglomeracyjnego. Sieć ścieżek rowerowych rozwijana jest w obszarach metropolitarnych w ramach budżetów gmin i Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych.
W tym kontekście miasta UMP wskazują, że niezbędne są dalsze prace legislacyjne, które pozwoliłyby nadać polityce rowerowej spójny i długofalowy charakter w całym kraju. Przykładem mogłoby być wdrożenie Narodowej Strategii Rowerowej, która uporządkowałaby działania na poziomie krajowym, wskazywałaby jednolite standardy projektowe oraz zapewniała finansowanie brakujących odcinków tras o znaczeniu krajowym i międzynarodowym.
Konieczne jest również zapewnienie większych środków finansowych na rozwój infrastruktury rowerowej. Inwestycje powinny koncentrować się na budowie spójnych i jednolitych sieci rowerowych, eliminowaniu luk w trasach, standaryzacji infrastruktury oraz rozwoju elementów towarzyszących, takich jak parkingi, stojaki czy stacje naprawcze.
Dane pokazują, że rozwój infrastruktury musi iść w parze z poprawą bezpieczeństwa. W 2024 r. 4% wszystkich zdarzeń drogowych w Polsce dotyczyło rowerzystów. Rowerzyści stanowili 18% uczestników wypadków – 15% osób rannych i 9% ofiar śmiertelnych. Wypadek z udziałem rowerzystów niemal zawsze kończy się obrażeniami użytkownika jednośladu. Dlatego krajowa strategia dałaby narzędzia do tworzenia spójnych, łączących się ze sobą sieci rowerowych, które ograniczyłyby współdzielenie jezdni przez auta i rowery.
Raport został opracowany w oparciu o analizę dokumentów strategicznych, danych ilościowych oraz wywiadów z przedstawicielami miast członkowskich Unii Metropolii Polskich. Diagnoza obejmuje zarówno specyfikę poszczególnych miast jak i porównanie z sytuacją w kraju. Pełny raport do pobrania poniżej.
