Ogólne

Miasta Unii Metropolii Polskich dla seniorów


21 stycznia 2022

Seniorzy, to najszybciej rosnąca grupa społeczna w naszej Populacji. Kobiety w wieku 60+ oraz mężczyźni w wieku 65+ stanowią już 25% liczby ludności 12 największych, polskich miast. Nic dziwnego, że Miasta Unii Metropolii Polskich zwracają coraz większą uwagę na potrzeby i problemy tej właśnie grupy mieszkańców, a polityka senioralna staje się jednym z głównych motorów ich działalności.

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2020 r. przeciętne trwanie życia mężczyzn w Polsce wyniosło 72,6 roku, natomiast kobiet 80,7 roku. W 2020 r. przeciętne trwanie życia mężczyzn zamieszkałych w miastach było dłuższe o 0,8 roku od mieszkańców wsi i wynosiło 72,9 roku. Natomiast w przypadku kobiet zamieszkałych w miastach trwanie życia wynosiło 80,8 roku i było o 0,2 roku wyższe niż dla mieszkanek wsi.

I chociaż dane GUS pokazują, że w porównaniu do roku 2019, trwanie życia skróciło się o 1,5 w przypadku mężczyzn i 1,1 roku w przypadku kobiet (co było głównie skutkiem wystąpienia pandemii COVID-19), to faktem jest, że żyjemy coraz dłużej. Dla porównania w 1990 r. średnia długość życia kobiet wynosiła 75,2 roku a mężczyzn 66,2 roku.

Jeżeli te informacje zestawimy z danymi GUS dotyczącymi liczby urodzeń (w 2020 r. urodziło się w Polsce 355,3 tys. dzieci, o blisko 20 tys. mniej niż rok wcześniej), to łatwo zobaczyć, że struktura wiekowa naszego społeczeństwa ulega stopniowej przebudowie: liczba dzieci i ludzi młodych systematycznie maleje, a seniorów przybywa. Nie może to pozostać bez wpływu na samorządy. Miasta muszą coraz większą uwagę przykładać do potrzeb seniorów i dostosowywać do wymagań tej grupy swoją ofertę i usługi. Tak też się dzieje w Miastach Unii Metropolii Polskich.

Aktywna Ławka zachęci do ruchu

Przykładowo w Rzeszowie, jako jednym z czterech wybranych miast ruszył projekt „Aktywna ławka” - wsparcie seniorów w aktywnościach plenerowych: biegach, spacerach. To inicjatywa Europejskiego Stowarzyszenia Promocji Ruchowej 50+(ESPAR 50+), natomiast partnerami projektu są Urząd Miasta Rzeszowa i Urban Lab Rzeszów.

Założeniem programu jest promocja aktywności na terenie parków miejskich, w tym przypadku Parku Kultury i Wypoczynku „Bulwary”. Chodzi o to, by osoby starsze, spacerując w parku znalazły motywację oraz podpowiedź w jaki sposób ćwiczyć i urozmaicić swoją aktywność. Spacer łączymy z treningiem bo aktywność równa się zdrowie. W tym celu w parku na Bulwarach przygotowano 5 instrukcji ćwiczeń dla seniorów, na tablicach, przy już istniejących ławkach.

- Bardzo dziękuję, że ten pomysł Europejskiemu Stowarzyszeniu Promocji Ruchowej 50+. To bardzo ważne, by zachęcać do ruchu i ważne by robić to teraz - zimą. Latem do wyjścia nie trzeba nas namawiać, w plenerze spędzamy znacznie więcej czasu. Liczę na to, że ćwiczenia na „aktywnych ławkach” zmobilizują do ruchu na świeżym powietrzu już od teraz – powiedziała Krystyna Stachowska, zastępczyni prezydenta Rzeszowa.

Oprócz Rzeszowa, w projekcie „Aktywna ławka” uczestniczą należący do Unii Metropolii Polskich Wrocław, a także miasta: Pruszków i Józefów.

Bogata oferta Stolicy

W dziedzinie kultury i rozrywki warszawski senior ma naprawdę duży wybór. Nowoczesne muzea, zajęcia i warsztaty w domach kultury i bibliotekach, pływalnie. Wszystkim zainteresowanym polecamy stronę internetową, na której można znaleźć informacje o imprezach ogólnomiejskich: www.kulturalna.warszawa.pl. Muzea, teatry, galerie, kina chcąc umożliwić seniorom korzystanie z ich oferty kulturalnej, proponują bilety ulgowe. Tuż przed wydarzeniem można też kupić wejściówki, które kosztują ok. 20 zł. W niektórych kinach w określony dzień tygodnia można obejrzeć film taniej niż w inne dni. Tańsze bilety do teatrów można znaleźć na ich stronach internetowych oraz na portalach www.ewejsciowki.pl.

Warszawskie seniorki i seniorzy mogą też skorzystać z bogatej oferty sportowo – rekreacyjnej. W licznych obiektach sportowych realizowane są programy: „Senior – Starszy, Sprawniejszy”, „Aktywny Senior” czy „Gimnastyka dla seniora”. Istnieje możliwość zakupu karnetu seniora w atrakcyjnej cenie. W ramach programu prowadzone są różne zajęcia sportowo rekreacyjne pod kierunkiem wykwalifikowanych instruktorów. Wszelkie niezbędne informacje można znaleźć na stronie internetowej https://cam.waw.pl/aktywny-senior/

Pomoc dla chorych i samotnych

Miasta UMP nie zapominają też o tych seniorach, którzy wymagają wsparcia i pomocy. To ważne zwłaszcza w ostatnich latach, kiedy panuje epidemia COVID-19 szczególnie niebezpieczna dla osób starszych. Taką pomoc organizuje m.in. Białystok. Dostarczenie zakupów, artykułów higienicznych czy kupno leków – pracownicy i wolontariusze Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku pomagają seniorom w czynnościach wymagających wyjścia z domu. Osoby starsze, które często zmagają się z różnego rodzaju schorzeniami, są szczególnie zagrożone w czasie pandemii koronawirusa. Seniorzy powinni unikać miejsc zatłoczonych i pozostać w domu.

Szczególnej opieki wymagają osoby dotknięte takimi chorobami jak Alzheimer, które niosą ze sobą brak samodzielności. Chorzy na Alzheimera wymagają pomocy i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Takie wsparcie oferują im też samorządy. Przykładem może być Szczecin, który postanowił wspierać osoby z chorobami otępiennymi i ich rodziny. Władze miasta stworzyły unikatowy w skali kraju program „Bon opiekuńczy Alzheimer 75”. Jest to świadczenie pieniężne, o które mogą wystąpić opiekunowie – członkowie rodziny, którzy na co dzień opiekują się bliską osobą w wieku 75+, u której lekarz specjalista zdiagnozował chorobę Alzheimera. Świadczenie wypłacane jest w trzech transzach po 1 tys. zł, środki mogą zostać przeznaczone na dowolny cel, który wspomoże osoby cierpiące na chorobę Alzheimera i ich najbliższych. To istotne, że rodziny mogą liczyć na takie wsparcie, ponieważ opieka nad starszą schorowaną osobą nie jest łatwa i może prowadzić do dużych kosztów zdrowotnych, psychicznych i ekonomicznych.

Bezpieczeństwo w sieci i dbałość o wizerunek

Bezpieczeństwo poruszania się po wirtualnym świecie Internetu oraz umiejętność kreowania swojego wizerunku - to tematy niedawnych warsztatów dla lubelskich seniorów. Tych ważnych umiejętności członkowie Klubów Seniora uczyli się w ramach realizowanego od 2018 roku projektu LUBInclusiON

Warsztaty skierowane były do członków Klubów Seniora funkcjonujących przy Domach Pomocy Społecznej oraz Zespole Ośrodków Wsparcia. W ramach integracji międzyklubowej w dniach 30 listopada i 1 grudnia zorganizowano warsztaty dotyczące bezpieczeństwa korzystania z Internetu oraz możliwości załatwiania spraw urzędowych przez Internet. Uczestnicy zapoznali się m.in. ze skutecznymi technikami obrony przed cyberprzestępcami, zagadnieniami związanymi z zabezpieczaniem wrażliwych danych, praktycznym wykorzystaniem takich narzędzi jak menedżer haseł czy VPN. Nauczyli się również jak bezpiecznie robić zakupy, korzystać z przeglądarki i aplikacji w smartfonie. Zdobyli wiedzę dotyczącą załatwiania spraw urzędowych on-line, m.in. jak korzystać z internetowego konta pacjenta, profilu zaufanego, czy wysyłać wnioski urzędowe online. W zajęciach, które wprowadzały w świat nowoczesnych technologii wzięło udział 21 osób.

Natomiast 16 i 17 grudnia seniorzy uczestniczyli w warsztatach Metamorfozy 60+. Obejmowały zagadnienia z psychologii wizerunku i elementy ruchu scenicznego. Seniorzy otrzymali indywidualny instruktaż z zakresu stylizacji, technik makijażu i fryzjerstwa. Nauczyli się jak tworzyć makijaż codzienny lub na specjalne okazje, podkreślający walory i dostosowany do indywidualnych cech. Zajęcia odbywały się w małych grupach, co pozwalało na bezpośrednią pracę z prowadzącym i swobodną atmosferę.

Warsztaty są częścią projektu „LUBInclusiON ­ działania profilaktyczne i usamodzielniające w środowisku lokalnym oraz utworzenie nowych miejsc usług społecznych” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego i budżetu państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020.

– Tworząc kompleksową ofertę wsparcia dla lubelskich seniorów duży nacisk kładziemy na działania wspomagające samodzielność i pozwalające na pełną aktywność osób starszych. Dzisiejsza rzeczywistość wymaga od nas wszystkich sprawnego poruszania się w Internecie, korzystania z aplikacji, urządzeń mobilnych. Przeniesienie obsługi wielu formalności do sieci to zmiana, która wymaga szybkiej nauki, a dla wielu może być barierą trudną do pokonania. Dlatego wśród proponowanych przez nas działań znalazło się szkolenie z bezpiecznego korzystania z Internetu. Z drugiej strony zaproponowaliśmy warsztaty dotyczące kształtowania wizerunku i stylizacji. To tematyka pozornie lżejsza, jednak równie ważna dla samopoczucia naszych seniorów – mówi Monika Lipińska, zastępczyni prezydenta Miasta Lublin ds. Społecznych.

Zaangażować seniorów w politykę miejską

Miasta Unii Metropolii Polskich konsekwentnie i od lat starają się włączyć seniorów w kształtowanie miejskich polityk. Doskonałym przykładem jest Bydgoszcz. Miasto politykę senioralną realizuje konsekwentnie od 2011, kiedy to z inicjatywy prezydenta Rafała Bruskiego powołana została Bydgoska Rada Seniorów. Miasto zainicjowało i realizuje wiele programów senioralnych, m.in.:

  • Bydgoska i Metropolitalna Karta Seniora 60+ Zniżki dla seniorów na zakupy i usługi u ponad stu partnerów programu. Do tej pory wydano blisko 25 tysięcy kart.
  • Koperta Życia – Nadzieja na szybką i skuteczną pomoc, dzięki dostępnej w domu seniora kopercie z najważniejszymi informacjami dla ratowników. Program powstał przy współpracy z Wojewódzką Stacją Pogotowia Ratunkowego.
  • „Złota Rączka” – Darmowa pomoc seniorom w drobnych domowych naprawach.
  • Darmowe szczepienia ochronne – 1500 darmowych szczepień rocznie przeciwko grypie i pneumokokom.
  • Darmowa komunikacja miejska dla osób powyżej 65. roku życia
  • Budynki i mieszkania dedykowane seniorom. Inwestycja realizowana przez Bydgoskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego. Zoptymalizowana architektura budynków i wnętrz, przestrzeń wspólna i inteligentne rozwiązania infrastrukturalne.

Innym przykładem miasta przyjaznego seniorom może być Gdańsk, który od 2007 r. konsekwentnie buduje własną politykę senioralną. Jej kamienie milowe to: powołanie Gdańskiej Rady ds. Seniorów (w 2007 r.); powołanie Pełnomocnika ds. Seniorów (w 2011 r.); stworzenie portretu socjologicznego mieszkańców Gdańska w wieku 65+ (rok 2012); przyjęcie rekomendacji dotyczących priorytetów i kierunków działań na rzecz seniorów (2014 r.); stworzenie kompleksowej diagnozy potrzeb gdańskich seniorów (2016 r.); wybory do Rady Seniorów w Gdańsku (2018 r.).

Michał Cyrankiewicz-Gortyński

Redaktor