Unia

O europejskim planie działania na rzecz demokracji w Komitecie Regionów


09 lipiec 2021

Edukacja obywatelska na rzecz demokracji jest szczepionką pozwalającą przetrwać europejskiej wspólnocie wartości. Nie możemy dopuścić do pogorszenia sytuacji w zakresie praw i wolności obywatelskich w państwach członkowskich UE - mówiła Aleksandra Dulkiewicz, Przedstawicielka Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza w Europejskim Komitecie Regionów.

30 czerwca br. Europejski Komitet Regionów wyraził poparcie dla europejskiego planu działania na rzecz demokracji, jako części procesu tworzenia nowej infrastruktury demokratycznej. W przygotowanych przez EKR zaleceniach przywódczynie i przywódcy społeczności lokalnych i regionalnych podkreślili, że samorządy mogą odegrać ważną rolę w promowaniu umiejętności korzystania z mediów, krytycznego myślenia i przejrzystości w kampaniach politycznych, a także we wspieraniu uczestnictwa obywateli w polityce.

Sprawozdawczynią EKR w sprawie europejskiego planu działania na rzecz demokracji była Aleksandra Dulkiewicz, Prezydentka Gdańska. -  Edukacja obywatelska na rzecz demokracji jest szczepionką pozwalającą przetrwać europejskiej wspólnocie wartości. Nie możemy dopuścić do pogorszenia sytuacji w zakresie praw i wolności obywatelskich w państwach członkowskich UE. Pogorszenie się praw i wolności obywatelskich w jednym kraju członkowskim ma realny i negatywny wpływ na stan demokracji w całej europejskiej rodzinie i jest zagrożeniem dla naszych europejskich wartości . Władze lokalne i regionalne, jako najbliższe obywatelom, powinny uczestniczyć w procesie wspierania demokracji, wolności i aktywności obywatelskiej. Dlatego w Gdańsku, mieście wolności i solidarności, opracowujemy gdański model edukacji obywatelskiej, któremu przyświeca nauka krytycznego myślenia i obywatelskiej odpowiedzialności – mówiła Aleksandra Dukliewicz.

Przyjęte przez EKR zalecenia stanowią poparcie dla europejskiego planu działania na rzecz demokracji przedstawionego przez Komisję Europejską w grudniu 2020 r. Określono w nim szereg inicjatyw – często o charakterze nieustawodawczym – mających na celu ochronę i rozwój europejskiej demokracji w erze cyfrowej. KR wyraził jednak krytykę, że w planie nie położono wystarczającego nacisku na potencjalny wkład władz lokalnych i regionalnych w poprawę stanu demokracji europejskiej.

Wsparcie finansowe dla lokalnych inicjatyw prodemokratycznych

Podczas plenarnej sesji Europejskiego Komitetu Regionów (30 czerwca 2021 r.) głos zabrała także Věra Jourová, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej do spraw wartości i przejrzystości. -Demokracji nie można uznać za pewnik. Epoka cyfrowa wymaga od nas ciągłego szukania nowych sposobów promowania i ochrony demokracji. Potrzebujemy zaangażowania całego społeczeństwa oraz współpracy międzynarodowej w ramach skoordynowanych wysiłków rządów, w tym władz lokalnych i regionalnych, społeczeństwa obywatelskiego, naukowców i naukowczyń oraz weryfikatorów informacji, sektora prywatnego, mediów i samych obywatelek i obywateli. Z zadowoleniem przyjmuję wkład Komitetu Regionów w europejski plan działania na rzecz demokracji oraz pomysły na to, jak władze samorządowe mogą zaangażować swoich obywateli, utrzymać wolne i uczciwe wybory, wzmacniać media i przeciwdziałać dezinformacji. Oferujemy również możliwości finansowania, które pomagają przełożyć politykę na działania na szczeblu lokalnym i regionalnym, takie jak otwarte obecnie zaproszenia do składania wniosków w ramach partnerstwa miast i sieci miast w kontekście programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” – mówiła Věra Jourová.

Przestrzeganie demokratycznych wartości kluczem do funduszy EU

Członkinie i członkowie KR-u przyjęli także opinię „Strategia na rzecz wzmocnienia stosowania Karty praw podstawowych w UE” , która dotyczy inicjatywy Komisji Europejskiej związanej z europejskim planem działania na rzecz demokracji. W opinii, którą przygotował radny gminy Uccle Jean-Luc Vanraes, poparto strategię Komisji Europejskiej i zaapelowano, by przed przyznaniem funduszy Komisja systematycznie przeprowadzała kontrole krzyżowe pod kątem stosowania Karty i argumentowano, że przestrzeganie wartości Unii powinno być warunkiem kwalifikowalności do korzystania z funduszy unijnych.

Ważna nagroda im. Pawła Adamowicza

KR postrzega europejski plan działania na rzecz demokracji jako element „procesu tworzenia nowej infrastruktury demokratycznej” i w swoich propozycjach podkreśla znaczenie rozbudowania trwającej debaty na temat wolności słowa w Internecie oraz znaczenie podjęcia środków zapobiegawczych w celu zwalczania dezinformacji, mowy nienawiści i teorii spiskowych. KR wspiera nagrodę upamiętniającą poprzedniego prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, który został zamordowany w 2019 r. Nagroda im. Pawła Adamowicza promuje włączenie społeczne, równe szanse i poszanowanie praw człowieka.

 

Michał Cyrankiewicz-Gortyński

Redaktor