Facebook
X
LinkedinPosiedzenie Zespołu ds. żłobków
Dyskusja nad wdrażaniem modeli inspirowanych rozwiązaniami z Japonii, Estonii, Kanady czy Danii to główny temat spotkania Zespołu ds. żłobków UMP, zorganizowanego w dniach 22-23 czerwca 2026 r. w gdańskim Centrum Dolna Brama. W trakcie pierwszego dnia, po prezentacji Centrum Analiz i Badań UMP, eksperci i samorządowcy debatowali nad optymalizacją opieki nad dziećmi do lat 3. Skupiono się również na wymianie doświadczeń z zakresu programów wsparcia, prowadzenia rejestrów żłobków oraz realizacji standardów jakości. Agenda drugiego dnia obejmowała dyskusje o wyzwaniach związanych ze zdrowiem i żywieniem najmłodszych oraz o możliwościach indywidualizacji w działaniach grupowych.
Demografia w liczbach: nowa rzeczywistość
Statystyki jednoznacznie wskazują na konieczność szybkiej adaptacji systemu. W 2025 roku w Polsce odnotowano 238 tysięcy urodzeń, co stanowi spadek o 5% w ujęciu rok do roku. W 12 miastach zrzeszonych w UMP w 2025 roku urodziło się 51 tysięcy dzieci, co oznacza spadek o 3% w stosunku do roku poprzedniego. Pomiędzy rokiem 2024 a 2025 ogólna liczba dzieci zapisanych do żłobków spadła o 12%. Długoterminowe prognozy do 2050 roku zakładają spadek liczby dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 17 lat aż o 43%.
Sytuacja ta niesie ze sobą konkretne zagrożenia: powstawanie pustostanów w placówkach, rosnące koszty utrzymania infrastruktury oraz widmo zwolnień wśród nauczycieli i opiekunów. Spadek dzietności to jednak również szansa na gruntowną poprawę jakości opieki. Mniejsza liczba podopiecznych pozwala na tworzenie mniejszych grup, budowanie lepszej relacji między opiekunem a dzieckiem oraz wdrażanie zindywidualizowanego podejścia.
Światowe inspiracje dla polskich metropolii
Podczas posiedzenia Zespołu ds. żłobków Unii Metropolii Polskich zaprezentowano obszerny przegląd zagranicznych praktyk, opracowany przez Annę Sobestjańską, starszą analityczkę Centrum Analiz i Badań UMP. Do najciekawszych światowych strategii optymalizacyjnych należą:
- Model wioskowy (Landsbyordning): Wywodząca się z Danii koncepcja łączenia żłobka, przedszkola i szkoły podstawowej w jedną instytucję pod wspólnym kierownictwem, co znacząco obniża koszty administracyjne.
- Centra międzypokoleniowe: Praktyki z Japonii, USA i Holandii, polegające na fizycznym łączeniu placówek opiekuńczych dla dzieci z domami seniora w jednym budynku.
- Centra wsparcia rodziny: Wzorem kanadyjskiej prowincji Quebec, placówki rozszerzają swoją ofertę, zajmując się wczesną diagnostyką oraz wsparciem dla rodziców.
- Smart Shrinking i Huby Kreatywne: W Estonii wolne sale adaptuje się na cyfrowe centra e-usług oraz przestrzenie pracy zdalnej dla rodziców. W Korei Południowej, Włoszech czy Finlandii niewykorzystane przestrzenie zamienia się w lokalne centra technologiczne.
- Rewilding: Fińska strategia przekształcania wybetonowanych podwórek w naturalne ekosystemy leśne, co sprzyja budowaniu odporności dzieci i zwiększa atrakcyjność placówek.
