Circular Economy Act - nowe ramy dla europejskiej gospodarki odpadami
Celem projektu unijnego jest wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego i konkurencyjności UE, a także promowanie zrównoważonej produkcji, modeli biznesowych gospodarki o obiegu zamkniętym i dekarbonizacji. Projekt ma również usprawnić swobodny przepływ surowców wtórnych, odpadów i produktów o zamkniętym cyklu życia oraz rozwój rynku wysokiej jakości materiałów z recyklingu.
Zgodnie z planami Komisji, Akt ma zostać przyjęty do końca 2026 r. i odpowiada na potrzeby szybszego przejścia Europy na model gospodarki cyrkularnej, sygnalizowane m.in. w deklaracjach z Antwerpii i Budapesztu oraz w sprawozdaniach Enrico Letty i Mario Draghiego.
ROP - klucz do skutecznej gospodarki o obiegu zamkniętym
W opinii UMP, systemy ROP są fundamentem wdrażania gospodarki cyrkularnej. Ich skuteczność zależy od dostosowania rozwiązań do krajowej specyfiki, infrastruktury i systemów gospodarowania odpadami. Dlatego to państwa członkowskie powinny decydować o modelu wdrożenia systemu ROP, pozostawiając jednocześnie przestrzeń do krajowych rozwiązań zgodnych z zasadą pomocniczości.
Polska droga do efektywnego systemu ROP
Projekt polskich regulacji w szczególności przewiduje:
- Pełną odpowiedzialność finansową producentów za odpady opakowaniowe, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”.
- Szeroką definicję producenta, obejmującą platformy sprzedażowe i importerów.
- Opłaty opakowaniowe, których wysokość będzie uzależniona od rodzaju i masy wprowadzonych opakowań.
- Zarządzanie systemem ROP przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
- Zwiększenie finansowania dla gmin i recyklerów, co może stabilizować koszty dla mieszkańców.
- Potencjał na znaczący wzrost selektywnej zbiórki i recyklingu.
Unia Metropolii Polskich zaznacza, że doświadczenia z Polski i innych krajów pokazują, że nadmierne powierzenie systemu ROP podmiotom prywatnym nie sprzyja osiąganiu celów środowiskowych.
Apel UMP do Komisji Europejskiej
Unia Metropolii Polskich wnosi o uwzględnienie w pracach nad Aktem w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym zasady zachowania przez państwa członkowskie kompetencji w zakresie organizacji i zarządzania systemami ROP. Tylko takie podejście pozwoli skutecznie wdrożyć rozwiązania dopasowane do krajowych systemów prawnych i infrastrukturalnych, a tym samym realizować cele nowego aktu UE.
W załączeniu stanowisko UMP przedstawione w procesie konsultacji publicznych Circular Economy Act.
Link do konsultacji: ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14812-Circular-Economy-Act/public-consultation_en


