Pierwsze Forum Spółek Samorządowych


21 czerwca 2022

W dniu 20 czerwca br. w Warszawie odbyło się pierwsze Forum Spółek Samorządowych, którego organizatorem było Business Centre Club (BCC) oraz Unia Metropolii Polskich. Odbyło się w formule hybrydowej.

Forum Spółek Samorządowych to unikalne spotkanie poświęcone dyskusji na temat obecnego statusu oraz rozwoju sektora spółek komunalnych. Sektor spółek komunalnych jest zróżnicowany i obejmuje podmioty prowadzące działalność w zakresie podstawowych usług publicznych tj. usługi wodociągowe, energetyka i ciepłownictwo, zarządzanie transportem i drogami, usługi kultury czy też odpady.

Jednocześnie z uwagi na uwarunkowania prawne jak i biznesowe spółki te działają w otoczeniu prawnym czasami konkurując z przedsiębiorstwami prywatnymi o świadczenia usług publicznych, ale także współpracując z sektorem prywatnym.

Spółki komunalne a ograniczenia

Działalność spółek komunalnych z jednej strony jest ograniczona przepisami ustawy o działalności komunalnej, które wpływają na zakres prowadzonej przez nie działalności. Z drugiej strony często działają one w regulowanym rynku, którego elementem jest nadzór organu nadzoru nad kształtowaniem cen, a nawet inwestycji prowadzonych przez te spółki.

Uczestników forum przywitał Jacek Goliszewski - Prezes BCC oraz Pan Tomasz Fijołek - Dyrektor Zarządzający Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza

W przywitaniu podkreślili, jak ważna jest współpraca pomiędzy przedsiębiorcami (w tym z zrzeszonymi w takich organizacjach jak BCC) nawet w sytuacji, w której w pojedynczych sprawach mogą pojawiać się odmienne punktu widzenia.

Zaznaczono również, że samodzielność i zdrowe podstawy finansowe samorządu terytorialnego są niezbędne dla prawidłowego rozwoju przedsiębiorczości.

Specyfika samorządów i spółek komunalnych

W ramach Forum Spółek Samorządowych uczestnicy paneli omówili aktualną sytuację samorządów i rolę spółek komunalnych w dostarczaniu usług publicznych. Poruszono zagadnienia związane z oceną przepisów prawa, które kształtują relacje biznesowe pomiędzy samorządowcami i ich spółkami komunalnymi z przedsiębiorstwami z sektora prywatnego.

Podkreślano, że spółki komunalne z jednej strony prowadzą działalność handlową, a z drugiej jest to działalność w ramach zadań samorządu i musi uwzględniać potrzeby zarządzania publicznego w tym często wolę i potrzeby mieszkańców.

Ta sytuacja powoduje, że zarządzanie tego rodzaju spółkami wiąże się z dużą specyfiką. W trakcie dyskusji rozważano, że obecne regulacje prawne ww. zakresie pozwalają na uwzględnienie tej specyfiki.

Jednocześnie zgodzono się, że działalność spółek komunalnych nie powinna wykraczać poza ustawowe ramy i powinna być efektywna ekonomicznie i społecznie.

Zmiany prawne i biznesowe

Następnie dyskusja skupiła się wokół zmieniającego się otoczenia prawnego i biznesowego jako wyzwanie dla działalności spółek gminnych omówiono m.in. najnowsze zmiany w przepisach prawa handlowego na sposób funkcjonowania spółek komunalnych. Wskazywano, że część tych zmian może powodować trudności w realizacji misji spółek komunalnych, a także wymaga dużej pracy organizacyjnej w celu dostosowania regulacji korporacyjnych do nowych regulacji.

W trakcie dyskusji mówiono o tym, jak zmieniające się otoczenie regulacyjne może wpłynąć na zasady zarządzaniem spółkami komunalnymi. Przykładem w tym zakresie jest działalność odpadowa, ale także - w szczególności - w obszarze wodno-kanalizacyjnym.

Wskazano, m.in. na trudności w ustalaniu taryf za wodę, długi okres procedowania zmiany tych taryf przez organ regulacyjny wpływa na bieżące, ale też strategiczne funkcjonowanie spółek komunalnych z tego obszaru. Brak pokrycia kosztów z działalności osłabia tego rodzaju spółki. W skrajnych przypadkach powoduje to utraty możliwości realnego rozwoju gminnych przedsiębiorstw przez ich zarządy i właścicieli.

 

Sylwester Szczepaniak

Autor