Z naszych miast

Pod żaglami i w miejscach pamięci uczą się chętniej


16 września 2022

Nowoczesna szkoła to nie tylko lekcja w klasie i niezapowiedziane kartkówki. Sprawdź, czego uczą się najmłodsi mieszkańcy miast Unii Metropolii Polskich i co wspólnego z nauką ma pływanie żaglówką, łapanie deszczówki i wyjazdy do miejsc, gdzie można zetknąć się z historią, także tą najtrudniejszą.

Choć od 2015 roku kompetencje samorządów na polu zarządzania oświatą są ograniczane, a realizacja zadań pochłania coraz więcej pieniędzy, miasta UMP się nie poddają: inwestują w oświatę i mogą się pochwalić realizacją interesujących programów. Oto kilka przykładów.

Gdańsk: edukacja morska

Gdańsk stawia na naukę przez zabawę i przygodę. W ramach realizowanego od 2010 roku Programu Edukacji Morskiej przedszkolaki oraz uczniowie tamtejszych podstawówek i szkół średnich uczą się miłości do morza.

W tegorocznej edycji dla dzieci z kl. 1-3 zaplanowano pływanie na łódkach klasy Optimist, zajęcia dotyczące zasad bezpiecznego przebywania nad wodą i wodzie oraz poznawanie funkcjonowania przystani, a dla uczniów starszych klas szkoły podstawowej zajęcia kajakarskie i wioślarskie. 7- i 8-klasiści mogą liczyć także na coś ekstra: całodniowy rejs oldtimerem, czyli klasycznym żaglowcem TSS, podczas którego zdobędą wiedzę o gospodarce morskiej i zawodach z nią związanych, a także o ekologii. Młodzież może też wypłynąć w rejs jachtami kabinowymi,  pomagać w obsłudze osprzętu żaglowego i sterowaniu.

Dzieci z przedszkoli i szkół specjalnych będą uczestniczyć w warsztatach o tematyce morskiej,  a także w zajęciach na ergometrach. One także dowiedzą się wszystkiego o przystaniach, poznają zasady korzystania ze sprzętu wodnego i będą uczestniczyć w rejsie.

Gdańskie przedszkola i szkoły mogą w ramach programu zapraszać żeglarzy i wioślarzy, w tym olimpijczyków.  Możliwa jest również wizyta w Narodowym Muzeum Morskim.

Kolejny element programu to Kluby Edukacji Morskiej (KEM) dla uczniów kl. 4-8 szkół podstawowych i uczniów szkół średnich. Wśród starszych uczestników programu zostanie wyłonionych 20 szczęśliwców, którzy wezmą udział w szkoleniach na patent żeglarza jachtowego i dwudniowym rejsie po Zatoce Gdańskiej.

Przed pandemią w programie uczestniczyło ok. 9 tys. dzieci i młodzieży oraz 400 nauczycieli z Gdańska. Szacuje się, że teraz weźmie w nim udział 5570 uczniów i wychowanków oraz 30 nauczycieli.

Wrocław: dotknąć historii

W ramach realizowanego od 2013 roku projektu Edukacja w Miejscach Pamięci wrocławscy uczniowie odwiedzają miejsca historyczne i poznają różnorodne formy upamiętnienia tragicznych wydarzeń, ważne zarówno dla polskiej świadomości historycznej, jak i dla reprezentantów innych narodów oraz grup etnicznych i kulturowych.

Jak tłumaczy Magdalena Szynkarowska z Wydziału Szkół Ponadpodstawowych i Specjalnych w Departamencie Edukacji Urzędu Miejskiego Wrocławia, ważnym elementem projektu jest kształtowanie postawy refleksyjnej wobec historii: uwrażliwienia na akty przemocy i wykluczenie oraz pokazanie skutków nietolerancji wobec innych tradycji, przekonań i religii. Pokazanie młodzieży, do czego może prowadzić obojętność wobec postaw skrajnie ksenofobicznych czy nacjonalistycznych jest ważniejsze niż opowiadanie o tym w klasie. Tak samo jest w przypadku poznawania miejsc, wydarzeń, postaci świadczących o bogatej historii Polski i regionu, budowaniu poczucia samoświadomości i tożsamości narodowej młodych Polaków.

Dobór miejsc pamięci jest oczywiście uzależniony od wieku i dojrzałości uczniów (nikt nie planuje zabrania 11-latków do obozu zagłady Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, są na to zbyt młodzi), a wyjazd jest poprzedzany warsztatami, które przygotowują ich pod względem merytorycznym i emocjonalnym.

W projekcie bierze udział ok. 100 szkół rocznie. Koszt prowadzenia akcji to 500 tys. zł. W maju 2020 roku ze względu na pandemię COVID-19 realizacja projektu została zawieszona do odwołania.

Kraków uczy, jak się uczyć

Jedną z najważniejszych przyczyn niepowodzeń szkolnych jest nieznajomość metod i technik wspomagających efektywną naukę i koncentrację. Dlatego w ramach zrealizowanego w Krakowie 3-letniego programu Krakowscy Indywidualni.pl, w którym każdego roku uczestniczyło 11 tys. krakowskich uczniów i rodziców oraz 1,3 tys. nauczycieli z 20 szkół podstawowych, uczniowie dowiadywali się, jak się... uczyć.

Chodziło nie tylko o to, by sprawnie przyswajali wiedzę, robili to aktywnie, poznając swoje mocne strony i zdobywali różnorodne umiejętności. Uczyli się także nauczyciele: dowiadywali się, jak wykorzystywać nowe metody uczenia, motywować uczniów i tworzyć w szkole przyjazną atmosferę, bez której trudno o sukces.

Pierwsza edycja 3-letniego projektu zakończyła się wraz z końcem roku szkolnego 2017/18. Następna (przystąpiło do niej 20 kolejnych szkół) trwała do końca roku szkolnego 2020/21. Wykonawca projektu, firma LIBRUS, oferowała dostęp do bazy metod i technik podnoszących efektywność uczenia się, zasobów dydaktycznych, kart pracy i scenariuszy, a także pakiet specjalistycznych szkoleń.

Warszawa łapie deszczówkę

Dzięki zrealizowanemu w 2021 roku wraz z fundacją Veoia programowi Kocham Warszawę – łapię deszczówkę niemal 7 tys. najmłodszych mieszkańców stolicy – kilkulatków z 50 stołecznych przedszkoli – uczyło się, jak ważna w naszym życiu jest woda i dlaczego należy dbać o każdą jej kroplę.

W ramach programu nauczycielom przedszkolnym przekazano materiały edukacyjne (scenariusze zajęć z grami i zabawami, bajkę i piosenkę) na temat wody i ekosystemów z nią związanych,  zamontowano naziemne instalacje do zbierania deszczówki (w każdym przedszkolu pojawiły się po dwa zbiorniki z tworzyw sztucznych o pojemności do 300 l każdy, co pozwoliło ograniczyć zużycie wody potrzebnej do podlewania trawników) oraz posadzono drzewa (przedszkola dostały po dwie sadzonki, głównie dęby szypułkowe, buki, klony). Celem projektu była nauka dbania o środowisko i klimat przez zabawę i praktykę.

 

Do pobrania