Facebook
X
LinkedinPierwszym z aspektów, którego nie doprecyzowano jest finansowanie. Dokument opisuje, co powinno się wydarzyć, ale nie wskazuje, konkretnych rozwiązań finansowych. Jesteśmy zdania, że bez stabilnych krajowych instrumentów finansowych nawet najlepsze plany pozostaną na papierze. Nie da się wzmocnić infrastruktury, poprawić usług publicznych ani zrealizować transformacji energetycznej, opierając się tylko na środkach z Unii Europejskiej, kluczowe jest finansowanie z budżetu państwa.
Drugą sprawą jest rola samorządów. W projekcie SRP 2035 pojawia się wiele zadań, których realizację przypisano samorządom na szczeblu wojewódzkim, choć to miasta - szczególnie te największe - mają kompetencje i możliwości, by wdrażać je w praktyce. To w miastach powstaje większość usług publicznych, inwestycji transportowych, działań środowiskowych i projektów społecznych. Dlatego strategia powinna mocniej podkreślać rolę jednostek samorządu terytorialnego (JST) oraz znaczenie obszarów metropolitalnych, a także opierać się na zasadzie subsydiarności: decyzje dotyczące lokalnych spraw powinny zapadać na poziomie lokalnym.
Przyjrzenie się poszczególnym obszarom funkcjonowania kraju opisanym w strategii pokazuje, jak wiele zależy od skutecznej współpracy pomiędzy rządem a samorządami. To największe miasta są miejscem, gdzie realnie potrzebujemy sprawnej kolei metropolitalnej czy poprawy dostępności i jakości komunikacji publicznej m.in. przez inwestycje w modernizację taboru i infrastruktury. W zakresie bezpieczeństwa – od obrony cywilnej po cyberbezpieczeństwo – samorządy muszą mieć zasoby, by chronić mieszkańców w sytuacjach kryzysowych. W kwestiach środowiskowych – to one realizują inwestycje w OZE, retencję, zieleń i adaptację do zmian klimatu. W opiece zdrowotnej i społecznej odpowiadają za usługi najbliższe mieszkańcom.
Dlatego w naszym stanowisku jasno wskazujemy: bez wzmocnienia roli samorządów strategia nie zadziała. Potrzebujemy nowego systemu finansowania, który pozwoli miastom działać skutecznie i zapewni ciągłość realizacji zadań. Potrzebujemy stabilnych, przejrzystych zasad współpracy rządu i JST oraz wspólnego podejścia do kluczowych wyzwań: transportu, bezpieczeństwa, klimatu, zdrowia czy planowania przestrzennego.
Strategia Rozwoju Polski 2035 ma szansę stać się dokumentem, który realnie przyczyni się do rozwoju państwa. Jednak stanie się to tylko wtedy, gdy zostanie wzmocniona o wskazanie konkretnych źródeł finansowania, jasny podział kompetencji oraz partnerskie podejście do samorządów, bo to właśnie w nich zmiany zaczynają być widoczne najszybciej.
