Rząd nie przekazuje samorządom środków na dodatek węglowy


14 września 2022

Samorządowcy upominają się o środki na wypłatę dodatków węglowych, których wojewodowie – jak dotąd - nie przekazali. Poza tym jeszcze proces legislacyjny nie dobiegł do końca, a strona samorządowa wskazuje także na potrzebę nowelizacji uchwalonych 2 września br. przez Sejm przepisów. Chodzi m.in. o wykluczenie z mechanizmu wsparcia basenów. Sprawa druga dotyczy warunków, jakie tzw. podmiot wrażliwy musi spełnić, aby dopłatę do ogrzewania otrzymać, a które – w obecnej sytuacji braku węgla na rynku – będą dla wielu po prostu niewykonalne. .

Problemy te były omawiane w punkcie dotyczącym spraw różnych podczas posiedzenia Zespołu ds. energii, klimatu i środowiska Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, które odbyło się 13 września 2022 r.

Marek Wójcik zwrócił uwagę na kwestię problemów związanych z realizacją dodatków węglowych, wypłacanych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. – Z informacji, które posiadamy, m.in. zebranych przez Związek Miast Polskich, wynika, że ani jeden samorząd, ani jedno miasto nie otrzymało jeszcze środków od wojewodów na wypłatę dodatków węglowych – mówił sekretarz strony samorządowej KWRiST dodając, ze zgodnie z obowiązującymi przepisami samorządy nie powinny wypłacać pieniędzy, dopóki nie otrzymają środków z budżetu państwa na ten cel.

Z ORZECZNICTWA

W świetle art. 49 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, kwestia tego czy prawidłowe przekazywanie kwot dotacji celowych powinno odbywać się przed poniesieniem wydatków przez jednostkę samorządu terytorialnego, czy dopiero po wezwaniu skierowanym przez tę jednostkę do Skarbu Państwa nie budzi wątpliwości. Dotacje mają być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonywanie zadań zleconych. Jest zatem jasne, że nie jest wymagane „wzywanie” Skarbu Państwa, a pieniądze mają podążać za zadaniami.

Postanowienie SN - Izba Cywilna z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt I CSK 796/18

 

Brak wsparcia dla basenów

- Zupełnie nie rozumiemy, dlaczego baseny nie otrzymają wsparcia na ogrzewanie. To jest zupełnie przedziwna sytuacja. Po pandemii COVID-19 to baseny były właśnie sposobem na ratowanie zdrowia naszych dzieciaków. A teraz zostały wykluczone z możliwości otrzymania wsparcia czy rekompensat w związku ze wzrostem kosztów ogrzewania – mówił Marek Wójcik, sekretarz strony samorządowej KWRiST dodając, że o wiele większym problemem mogą się okazać przepisy mówiące o wsparciu dla tzw. instytucji wrażliwych (m.in. żłobki, przedszkola, czy szkoły).

Chodzi o te przepisy ustawy z dnia 2 września 2022 r.  o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, które uzależniają przyznanie wsparcia dla podmiotu wrażliwego od przedstawienia (na dzień złożenia wniosku, czyli 30 listopada br.) fakturami za zakup 50% źródeł energii do ogrzewania na sezon.

W ocenie samorządów ten warunek będzie dla wielu podmiotów wrażliwych nie do spełnienia, ponieważ na rynku brakuje węgla i będzie problem z zakupem tego paliwa w ilości koniecznej do uzyskania dofinansowania.

- Co zrobi samorząd, który ma szkołę i nie będzie w stanie kupić do 30 listopada br. połowy potrzebnego węgla? – pytał Marek Wójcik. – Dlatego apelujemy o podjęcie pilnej inicjatywy legislacyjnej i nowelizację ustawy w ten sposób, aby po pierwsze termin ten [do 30 listopada 2022 r. – MCG] został wydłużony, a po drugie, aby wymagany procent zakupionego na sezon grzewczy opału została obniżona z 50% do np. 30% - wskazywał sekretarz strony samorządowej KWRiST.

Zaopiniowane pozytywnie

Zespół ds. energii, klimatu i środowiska KWRiST pozytywnie zaopiniował: projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie granicy portu morskiego w Nowym Świecie; projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzoru wniosku o wydanie zgody na wykorzystanie pasa technicznego do innego celu niż utrzymanie brzegu w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska oraz wykazu dokumentów, które należy dołączyć do wniosku; a także pakiet 12 projektów Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk.

KWRiST opiniuje tylko ostateczne wersje projektów

Zespół nie wydał opinii w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (UD375) zostanie wydana w innym terminie. Jak bowiem wyjaśnił Michał Kobyliński, naczelnik w Departamencie Prawnym Ministerstwa Klimatu i Środowiska projekt jest co prawda po uzgodnieniach międzyresortowych, ale jest jeszcze kilka rozbieżności z niektórymi resortami, które wymagają wyjaśnienia. – To nie będzie się wiązało z dodawaniem jakiś treści do projektu, tylko chodzi o rozstrzygnięcie ostatecznego brzmienia przepisów i w naszej ocenie zmiany te nie będą miały wpływu na kwestie samorządowe – wyjaśniał naczelnik Kobyliński.

- Utarło się tak, że do opiniowanie przez KWRiST trafiają projekty, których treść nie została do końca ustalona – mówił Mariusz Marszał ekspert ds. legislacyjnych Związku Gmin Wiejskich RP dodając, że podobnie jest z omawianym projektem ustawy, którego treść również może ulec zmianie. – Z punktu widzenia strony samorządowej zarówno dodanie do projektu nowych zapisów, jak i usunięcie takich, które dla JST są korzystne ma znaczenie. Jeżeli to nie jest jeszcze ostateczna wersja projektu, to strona samorządowa nie jest w stanie się wypowiedzieć na jego temat. Dlatego proszę, abyśmy opiniowali również i ten projekt w wersji już ostatecznej – dodawał Mariusz Marszał.

Ostatecznie Zespół zadecydował, że projekt zostanie zaopiniowany w innym terminie.

Taryfy za wodę i ścieki wrócą na KWRiST

W trakcie posiedzenia strona samorządowa upomniała się także o samorządowe zakłady budżetowe, które zostały wykluczone ze wsparcia jakie oferują przepisy ustawy o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze. Jej projekt został przygotowany przez resort pracy i polityki społecznej, a trafiła ona do Sejmu z pominięciem KWRiST.

Temat ten wywołał dyskusję nad taryfami za wodę i ścieki, również w kontekście projektu ustawy o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw (UC130), z której wynikają dla samorządów nowe i do tego kosztowne obowiązki związane m.in. z zapewnieniem jakości i bezpieczeństwa wody mieszkańcom. Dlatego samorządowcy bardzo krytycznie odnieśli się do ostatnich wypowiedzi Marka Gróbarczyka, wiceministra infrastruktury nawołującego samorządy do wycofania wniosków w sprawie podwyżek taryf za wodę i ścieki. W konsekwencji strona samorządowa będzie wnioskować, aby temat taryf za wodę i ścieki pojawił się ponownie na plenarnym posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Ostatni raz dyskusja na temat taryf za wodę i ścieki odbyła się na tegorocznym, lipcowym posiedzeniu KWRiST.

Foto: Kaffeebart /Unsplash

Michał Cyrankiewicz-Gortyński

Redaktor