Ogólne

Tolerancja – wartość, która czyni pokój możliwym


16 listopada 2021

Tolerancja to jedna z wartości, która w obecnych czasach jest cenna i potrzebna. Dlatego od kilkudziesięciu już lat 16 listopada obchodzimy Światowy Dzień Tolerancji. Święto stworzone po to, by zwrócić uwagę większej liczby ludzi na problem nietolerancji, przemocy, nacjonalizmu, rasizmu i antysemityzmu. Międzynarodowy Dzień Tolerancji obchodzony jest także w polskich miastach i gminach.

Światowy Dzień Tolerancji to święto szacunku, akceptacji i uznania bogactwa różnorodności kultur na świecie. Głównym jego celem jest uświadamianie społeczeństwa o niebezpieczeństwie związanego z konsekwencjami dyskryminacji. Ten czas może być też okazją do głębszej refleksji na temat nietolerancyjnych zachowań w wielu aspektach.

Święto szacunku dla różnorodności

W obchody przypadającego na 16 listopada Międzynarodowego Dnia Tolerancji włączają się także miasta Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza.

Przykładem może być Bydgoszcz, która chce szczególną uwagę poświęcić w tym dniu tematowi uchodźców. W mieście obchody święta rozpoczną się już 15 listopada od zorganizowanego przez Bydgoską Radę ds. Równego Traktowania (BRRT) webinarium „Uchodźcy w naszym regionie-garść faktów z pierwszej ręki”. - Boimy się tego, czego nie znamy. Ostatnimi tygodniami z lękiem spoglądamy ku polsko-białoruskiej granicy. Chcemy przybliżać fakty na temat uchodźców i uchodźczyń, również w naszym regionie. Dlatego zapraszamy do udziału w naszym webinarze – mówi Anna Wróblewska-Zawadzka, Zastępczyni Przewodniczącej BRRT i gospodyni rozmowy.

Z kolei 16 listopada w Bydgoskim Centrum Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu, w godzinach między 14 a 17 będzie można wziąć udział w projekcie Żywa Biblioteka. - Żywa Biblioteka jest po to, by dawać przestrzeń, by oswajać́ z innością̨. Wykorzystuje metodę spotkania i rozmowy do przeciwstawiania się uprzedzeniom i stereotypom - mówi Dorota Glaza koordynatorka Zespołu ds. Wspierania Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu w Urzędzie Miasta Bydgoszczy.

Z kolei w Poznaniu od 15 listopada trwać będzie Tydzień Tolerancji, w trakcie którego będzie można uczestniczyć w wykładach (np. o miłości w spektrum autyzmu), rozmowach  (np. na temat kultury Romów), czy webinariach (np. o mechanizmach przemocy).

To już trzecia edycja tego wydarzenia. Tydzień Tolerancji rozpocznie się 15 listopada i potrwa do niedzieli, 21 listopada. To wyjątkowy czas, w którym poznaniacy nie tylko słowami, lecz także czynami pokazują, że stolica Wielkopolski jest miastem otwartym, tolerancyjnym i wrażliwym na sprawy społeczne.

- Poznań zawsze był i będzie miastem wrażliwym na potrzeby osób zagrożonych dyskryminacją oraz wykluczeniem - mówi Jacek Jaśkowiak, Prezydent Poznania. - Otwartość i akceptacja dla różnorodności oraz respektowanie praw człowieka to wartości, o których nie można zapominać. Szacunek należy się każdemu człowiekowi, niezależnie od jego poglądów, wyznania, wieku, płci, stopnia sprawności, koloru skóry, orientacji seksualnej czy pochodzenia. Tydzień Tolerancji przypomina nam, że trzeba aktywnie przeciwdziałać przemocy motywowanej stereotypami i uprzedzeniami.

Tolerancja nie tylko od święta

Miasta Unii Metropolii Polskich nie tylko od święta angażują się w propagowanie otwartości z jednej strony i przeciwdziałanie mowie nienawiści z drugiej. Angażują się – zgodnie z dewizą naszego patrona Pawła Adamowicza w działalność, która ma sprawić, że każde z miast UMP będzie otwartym i solidarnym. Miejscem, w którym każdy czuje się dobrze.

Przykładem może być chociażby Lublin, który od lat działa w sieci Miast Międzykulturowych (Program Miast Międzykulturowych Rady Europy, ang.: Intercultural Cities, ICC). Lublin nie tylko dofinansowuje działania organizacji pozarządowych zajmujących się wspieraniem migrantek i migrantów, ale także sam oferuje takie wsparcie m.in. w ramach Punktu Obsługi Cudzoziemców, uczestniczy w realizacji takich społecznych projektów jak „Razem przeciwko mowie nienawiści”, który Miasto będzie realizować wspólnie z Krakowem i Wrocławiem – miastami, które do rodziny Miast Międzykulturowych dołączyły w 2021 r.

Ale tolerancja, to nie tylko otwarcie się na migrantów. Do docenienie każdej inności wokół nas. Również tej kryjącej się w osobie pozornie takiej samej. To dostrzeżenie konieczności przestrzegania praw kobiet, seniorów, dzieci i młodzieży, mniejszości seksualnych etc. A tym, co kształtuje społeczną wrażliwość i otwartość na innych jest niewątpliwie język. To, jakim językiem, jakimi słowami się posługujemy wpływa na sposób widzenia przez nas świata i tego, jak myślimy.

Dlatego m.in. w Urzędzie m.st. Warszawy od 1 stycznia 2021 r. istnieje możliwość stosowania żeńskich form nazw stanowisk pracowniczych. Panie prezydentki, inspektorki, naczelniczki, burmistrzynie czy dyrektorki, mogą posługiwać się żeńskimi formami nazw stanowisk w komunikacji zewnętrznej i wewnętrznej, w tym na stronach internetowych i komunikatach prasowych, w stopkach wysyłanych e-maili, nagłówkach pism urzędowych, wizytówkach czy tabliczkach przydrzwiowych.

Czym jest tolerancja?

Jak wyjaśnia Internetowa Encyklopedia PWN tolerancja oznacza rezygnację z przymusu jako środka wpływania na postawy innych ludzi. Tolerancja zatem to postawa zgody na wyznawanie i głoszenie poglądów, z którymi się nie zgadzamy, oraz na praktykowanie sposobu życia, którego zdecydowanie nie aprobujemy, a więc zgody na to, aby zbiorowość, której jesteśmy członkami, była wewnętrznie zróżnicowana pod istotnymi dla nas względami. To bardzo ważny element każdej społeczności, w szczególności społeczności dużych miast.

Międzynarodowy Dzień Tolerancji, ustanowiony został przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 12 grudnia 1995 roku, z inicjatywy UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization).

Data Święta nie została wybrana przypadkowo. Nawiązuje ona do przyjęcia Deklaracji na temat Zasad Tolerancji (co nastąpiło 16 listopada 1995 r.) przez państwa członkowskie UNESCO. W dokumencie tym wskazano, że tolerancja to „szacunek, akceptacja i uznanie bogactwa różnorodności kultur na świecie, naszych form wyrazu i sposobów na bycie człowiekiem. Sprzyja jej wiedza i otwartość, komunikowanie się oraz wolność słowa, sumienia i wiary. Tolerancja jest harmonią w różnorodności. To nie tylko moralny obowiązek, ale także prawny i polityczny warunek. Tolerancja - wartość, która czyni możliwym pokój - przyczynia się do zastąpienia kultury wojny kulturą pokoju".

O tym, jak głęboko nienawiść i nietolerancja są zakorzenione w społeczeństwie nie trzeba nikogo przekonywać. Wystarczy przypomnieć sobie niedawne obrazy z obchodów Narodowego Święta Niepodległości. Takie przykłady pokazują, jak ważne jest, abyśmy o szacunku dla drugiego człowieka pamiętali zawsze. Nie tylko od święta.

 

Michał Cyrankiewicz-Gortyński

Redaktor