Ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Stan prac i znaczenie dla rozwoju metropolii

Przebieg prac legislacyjnych

Projekt jest efektem wieloletnich działań środowisk samorządowych na rzecz wprowadzenia systemowych rozwiązań dla obszarów metropolitalnych. Ważnym etapem było powołanie grupy roboczej w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, z udziałem przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej.

Formalne prace legislacyjne rozpoczęły się w pierwszym kwartale 2024 r., gdy inicjatywę podjęło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza od lat podkreśla potrzebę stworzenia spójnych podstaw prawnych dla funkcjonowania metropolii oraz aktywnie uczestniczy w dialogu między stroną rządową i samorządową.

Zaangażowanie UMP koncentrowało się na tym, aby projekt odpowiadał realnym potrzebom zarządzania metropoliami - szczególnie w zakresie zadań, finansowania oraz relacji między związkiem metropolitalnym a jednostkami samorządu terytorialnego. Włączyliśmy się także aktywnie w przygotowywanie pozytywnego stanowiska wszystkich organizacji samorządowych w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Znaczenie ustawy dla rozwoju metropolii

Projekt ustawy tworzy podstawy prawne do powołania związku metropolitalnego obejmującego Gdańsk, Gdynię, Sopot oraz powiązane z nimi małe gminy i powiaty. Odpowiada to na istotne wyzwanie: obecne struktury administracyjne nie odzwierciedlają rzeczywistych powiązań społeczno-gospodarczych.

Dziś współpraca w miejskich obszarach funkcjonalnych opiera się na rozproszonych narzędziach, które są mało skuteczne w realizacji zadań ponadlokalnych. Brak jednej, prostej, formalnej struktury utrudnia koordynację polityk publicznych, zwłaszcza w transporcie i inwestycjach infrastrukturalnych.

Utworzenie związku metropolitalnego ma to zmienić - umożliwi bardziej zintegrowane zarządzanie rozwojem ponad granicami administracyjnymi, zwiększy efektywność działań samorządów i poprawi jakość usług publicznych świadczonych z myślą o mieszkańcach małych gmin i większych miast

Istotnym elementem projektu jest także system finansowania, oparty m.in. na udziale w podatku PIT oraz składkach członków związku. Ma to zapewnić stabilność finansową i umożliwić realizację wspólnych inwestycji.

Powiązanie z pracami nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast

Równolegle trwają prace nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast, przygotowywaną przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Projekt ma uporządkować zasady prowadzenia polityki miejskiej oraz wzmocnić współpracę w miejskich obszarach funkcjonalnych.

Zakłada m.in. nowe formy współpracy samorządów, takie jak związki rozwojowe, które będą realizować zadania ponadlokalne.

Unia Metropolii Polskich aktywnie uczestniczy także w tym procesie, zgłaszając postulaty i współpracując z administracją rządową. Podkreśla potrzebę tworzenia spójnych i trwałych ram prawnych oraz wykorzystania doświadczeń istniejących form współpracy.

W tym kontekście ustawa metropolitalna dla Pomorza jest ważnym etapem wdrażania rozwiązań metropolitalnych w Polsce i może stać się punktem odniesienia dla kolejnych inicjatyw legislacyjnych w obszarze polityki miejskiej i metropolitalnej.

Więcej informacji: Ustawa metropolitalna | Obszar Metropolitalny Gdańsk Gdynia Sopot