Raporty

Trampolina czy powołanie? Byli samorządowcy w Sejmie IX kadencji

Cofnij

23 listopada 2023

Nowy Sejm – nowe rozdanie – tak można powiedzieć po ostatnich wyborach parlamentarnych, które odbyły się 15 października. Jak będzie wyglądała praca posłów obecnej, dziesiątej kadencji, pozostaje jeszcze kwestią otwartą. Z dystansem warto spojrzeć na aktywność posłów poprzedniej kadencji. Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza skoncentrowała się szczególnie na ekssamorządowcach. Czy pamiętali o swoich korzeniach samorządowych, czy raczej reprezentowali głos partii? Odpowiedzi na te pytania można odnaleźć w raporcie „Trampolina? Ścieżka demokracji? Powołanie? Znaczenie doświadczenia samorządowego posłów na Sejm IX kadencji w działalności parlamentarnej”.

Autorki raportu - Wirginia Aksztejn i Marta Lackowska z Katedry Rozwoju i Polityki Lokalnej Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego wyliczają, że niemal ¾ posłów (72 proc.)  IX kadencji Sejmu posiadało doświadczenie samorządowe. Co więcej o nich wiemy? –– Są to osoby, które w przeszłości najczęściej pełniły funkcję radnego gminy (58%), województwa (42%) powiatu (28%). Ponadto, nie byli to samorządowi nowicjusze – 80% z nich pracowało w samorządzie co najmniej 4 lata. Dla większości z nich przystanek samorządowy nie był krótkotrwały i taktyczny w drodze do celu, czyli zostanie posłem. Zdążyli zdobyć spore doświadczenie na tym lokalnym szczeblu. Najczęściej można było ich spotkać w klubach: Koalicji Polskiej (83%) oraz Prawie i Sprawiedliwości (81%).

Ja samorządowiec – ja poseł

Raport stworzony na zlecenie Centrum Analiz i Badań Unii Metropolii Polskich wskazuje, że ogólna aktywność posłów z doświadczeniem samorządowym była podobna do tych, którzy nie mieli takiej przeszłości. Ale sama aktywność poselska w sprawach poświęconych samorządom wyróżnia jednak ekssamorządowców. Przeważali wśród członków Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, częściej niż inni posłowie składali zapytania i interpelacje w kwestiach samorządowych, a także ich głos w sprawie aktywności lokalnej był wyraźny na sali sejmowej

Z drugiej strony jednak, niejednokrotnie większy wpływ na kształt aktywności ekssamorządowców miało nie doświadczenie samorządowe a czynnik partyjny i wynikające z niego wzory zachowań w Sejmie. Często role posłów opozycji i posłów rządzącej koalicji miały z góry ustalone ramy. I to nawet nie chodzi o głosowanie zgodnie z linią klubu, ale również o aktywność poselską. Siłą rzeczy w poprzedniej kadencji domeną opozycji było składanie interpelacji albo zapytań oraz intensywna debata nad projektami ustaw.

Jest nadzieja

Mimo pewnych wyzwań, istnieje nadzieja na pozytywne zmiany. Pośród nowo wybranych 460 posłów zdecydowana większość, bo aż 319 osób (69%), w przeszłości aktywnie działała w strukturach samorządowych. Z punktu widzenia organizacji działających na rzecz samorządu to ogromny potencjał do zmian legislacyjnych i szansa na konstruktywny dialog na linii rząd–samorząd w kwestiach bezpośrednio dotyczących spraw lokalnych. Unia Metropolii Polskich wierzy w pozytywne kierunki inicjatyw związanych z lokalnością i samorządami w nowej kadencji Sejmu. Dobrą informacją jest również większa liczba posłanek, które nie tylko reprezentują głos kobiet w Sejmie, ale często posiadają doświadczenie w pracy z lokalnymi społecznościami, w tym z samorządowymi.

- Świadomość wszechstronności (i współzależności) zadań realizowanych przez jednostki samorządowe posłów-samorządowców oraz ich zdolność kompleksowego podejścia do problematyki może znacząco wzbogacić debaty na forum sejmowym. – uważa Tomasz Fijołek, Dyrektor ds. legislacyjnych w Unii Metropolii Polskich - W pracy parlamentarnej, gdzie decyzje często mają wpływ na cały kraj, perspektywa zakorzeniona w doświadczeniu lokalnym jest nieoceniona. Pozwala na holistyczne podejście do zagadnień i wprowadza do dyskusji argumenty tych, którzy na co dzień są najbliżej problemów i wyzwań mieszkańców gmin, miast, powiatów i województw.

 

Więcej szczegółów i wniosków znajdą Państwo w raporcie - załącznik poniżej.

PUBLIKACJA I ZAŁĄCZNIK (UTWÓR) PODLEGAJĄ NINIEJSZEJ LICENCJI PUBLICZNEJ CREATIVE COMMONS - UZNANIE AUTORSTWA 3.0 POLSKA (CC BY 3.0 PL). UTWÓR PODLEGA OCHRONIE PRAWA AUTORSKIEGO LUB INNYCH STOSOWNYCH PRZEPISÓW PRAWA. KORZYSTANIE Z UTWORU W SPOSÓB INNY NIŻ DOZWOLONY NA PODSTAWIE NINIEJSZEJ LICENCJI LUB PRZEPISÓW PRAWA JEST ZABRONIONE.  WYKONANIE JAKIEGOKOLWIEK UPRAWNIENIA DO UTWORU OKREŚLONEGO W NINIEJSZEJ LICENCJI OZNACZA PRZYJĘCIE I ZGODĘ NA ZWIĄZANIE POSTANOWIENIAMI NINIEJSZEJ LICENCJI.

https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/

 

Do pobrania