Ogólne

Z lipcowego posiedzenia KWRiST


22 lipiec 2021

O problemie tzw. flash floods, czyli nagłych powodzi występujących w miastach wiążących się z gwałtownymi opadami deszczu dyskutowano podczas lipcowego plenarnego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Wody Polskie zadeklarowały, że udostępnią samorządom narzędzia i know -how służące do stworzenia map terenów zagrożonych takimi powodziami.

W trakcie posiedzenia KWRiST wypowiedziała się na temat 31 projektów ustaw i rozporządzeń. W przypadku jednego (projekt rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej otrzymanej w ramach Tarcz Finansowych Polskiego Funduszu Rozwoju) opiniowanie było bezzasadne ze względu na to, że rozporządzenie zostało już podpisane. Natomiast cztery projekty - trzy autorstwa Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz jeden autorstwa Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej – otrzymały opinię negatywną.

Z opinią negatywną

Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego negatywnie wypowiedziała się na temat projektu ustawy o zmianie ustawy pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej). Zakłada on przeniesienie realizacji programu 500+ z gmin do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podążą więć szlakiem wydeptanym przez program „Dobry Start”. W ocenie Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, projekt zasługuje na opinię negatywną, ponieważ brakuje w nim oszacowania kosztów wprowadzanych zmian, biorąc pod uwagę koszty zwolnień pracowników, a także toczących się postępowań administracyjnych. A także na problem wykluczenia cyfrowego niektórych rodziców. Ten ostatni problem był zresztą podnoszony przy okazji nad zmianami w realizacji programu Dobry Start. W efekcie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieustannie prosi miasta o pomoc przy wypełnianiu wniosków przez wykluczonych cyfrowo mieszkańców.

- Gdy program 500+ był wprowadzany Pani Premier Szydło prosiła samorządy o zaangażowanie się w jego realizację. Dzisiaj chcecie nam to z niewiadomych powodów zabrać i przekazać do ZUS, który nie radzi sobie z wnioskami w programie Dobry Start i prosi samorządy o kontynuowanie realizacji tego programu. Jeżeli tak samo będzie z 500+ to moje gratulacje – mówił Andrzej Porawski, Sekretarz Strony Samorządowej KWRiST

Opinię negatywna otrzymały także projekty rozporządzeń MEiN:

  • zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego;
  • w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej;
  • w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.

Zjawisko błyskawicznych powodzi miejskich

Informację na temat błyskawicznych powodzi miejskich przedstawił Marek Gróbarczyk, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Pełnomocnik Rządu ds. Gospodarki Wodą oraz Inwestycji w Gospodarce Morskiej i Wodnej oraz Przemysław Daca, Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

Wiceminister Gróbarczyk wskazał, że zjawisko błyskawicznych powodzi występuje w miastach powyżej 25 tys. mieszkańców. Jest zjawiskiem stosunkowo nowym, wiążącym się ze zmianami klimatu, której powodują, że w czasie jednej ulewy na metr kwadratowy terenu potrafi spaść nawet nie 10 mm wody, a 200 mm, czy 300 mm. - Należy zmienić definicję powodzi, bo te nie wiążą się już tylko z występującymi na danym terenie ciekami wodnymi. O ile przeciwdziałaniu tych ostatnich zajmują się Wody Polskie, o tyle powodziami błyskawicznymi powinny zajmować się samorządy (miasta). Oczywiście deklarujemy wszelką pomoc w tym zakresie – mówił Marek Gróbarczyk.

Prezes Wód Polskich poinformował natomiast, że kierowana przez niego instytucja opracowała – za środki pozyskane z Banku Światowego – narzędzia do sporządzania map, na których nanoszone są tereny szczególnie narażone na występowanie powodzi błyskawicznych. – Takie mapy powinny być uwzględniane zarówno w planowaniu przestrzennym, jak i przy realizacji inwestycji – mówił Przemysław Daca. Prezes Wód Polskich zaprezentował też stronie samorządowej pilotażowe mapy powodzi błyskawicznych sporządzone dla Krakowa, Katowic i Bielska Białej. Zadeklarował też wszelką pomoc samorządom. - Pozostaje temat zagospodarowania wód opadowych i albo nie istniejącej albo niesprawnej, bo nie będącej w stanie pomieścić takiej ilości opadów kanalizacji czy to burzowej czy ogólnospławnej. Przeprowadziliśmy koncepcje map trzech miast m.in. Kraków Katowice i Bielsko Biała. Zostały sporządzone na podstawie info o historycznych opadach i danych ze straży pożarnej. Powinno się ograniczać spływ wód opadowych do kanalizacji i retencjonowanie wód opadowych zwiększenie powierzchni zielonych. Możemy pomóc, przeszkolić pracowników, opracować koncepcje, bez tego nie damy rady – dodawał Prezes Daca.

Przedstawioną informację Strona Samorządowa wysłuchała z zainteresowaniem. Prezydenci miast oraz burmistrzowie są jak najbardziej świadomi zagrożeń związanych z powodziami błyskawicznymi. – Miasta dostrzegły problem powodzi błyskawicznych przed laty, realizując – tak jak np. Wrocław, czy Bydgoszcz koncepcję miasta – gąbki, które poprzez odpowiednią retencję zagospodarowuje wody opadowe – mówił Andrzej Porawski.

Wyrazili także chęć i wolę współpracy z rządem i Wodami Polskimi nad rozwiązaniem problemu powodzi błyskawicznych, o ile przedstawiona przez Prezesa Wód Polskich Przemysława Dacę prezentacja nie jest tylko sprytnym chwytem marketingowym.

- Z zainteresowaniem wysłuchałem prezentacji, ale jaki wniosek na przyszłość. Zgadzam się że problem powodzi związanych z deszczami nawalnymi musi zostać rozwiązany. Dowiedzieliśmy się że Wody Polskie za pieniądze banku światowego opracowały metodę tworzenia map i stworzyły dla trzech miast. Chciałbym ustalić jedną rzecz, skoro opłaty za usługi odprowadzania wód deszczowych i naturalnej retencji, to rozumiem, że WP stworzą analogiczne mapy na swój koszt dla miast powyżej 25 tys. mieszkańców. Mam nadzieję, że tron e jest marketing, który spowoduje tylko tyle, że jedynym podmiotem w którym samorządy za pieniądze będą mogły zamówić są Wody Polskie – mówił Grzegorz Kubalski, Zastępca Dyrektora Biura Związku Powiatów Polskich.

Strona Samorządowa KWRiST zaapelowała także do Rządu o zapewnienie odpowiednich środków dla samorządów na inwestycje mające chronić mieszkańców przed powodziami błyskawicznymi.

- - Apeluję o opracowanie informacji na temat środków, które w ramach Polskiego Ładu, Krajowego Planu Odbudowy, czy z Narodowego Funduszu ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz z Wód Polskich mogą trafić do samorządów na np. przebudowę miejskich kanalizacji burzowych, i inne inwestycje konieczne w miastach - mówił Marek Wójcik, Pełnomocnik Zarządu-ekspert ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich.

Czy grozi nam czwarta fala pandemii?

KWRiST wysłuchała także Informacji strony rządowej w sprawie realizacji  Narodowego Programu Szczepień, którą przedstawił Michał Dworczyk, Minister - członek Rady Ministrów, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. – Dane są niepokojące, rośnie liczba zachorowań, natomiast liczba zaszczepionych na COVID-19 nie rośnie tak szybko, jakbyśmy tego oczekiwali – mówił Minister Dworczyk. – Dodawał, że jak na razie Rząd nie rozważa wprowadzania – wzorem innych państw UE – np. ograniczeń w dostępie do usług (barów, czy restauracji) dla osób niezaszczepionych.

Około 56% osób dorosłych w Polsce jest zaszczepionych przynajmniej pierwszą dawką lub zarejestrowanych na szczepienie. Natomiast wśród osób w wieku 12 – 18 lat zaszczepionych jest około 26%. Najwięcej wśród 18-latków (38%), najmniej wśród 12-latków (15%).

W ocenie Strony Samorządowej ważne jest, aby w jak najlepszym stopniu zabezpieczyć przed COVID-19 szkoły i przedszkola, dlatego MEiN powinno przygotować lekcje o szczepieniach, nie tylko przeciwko COVID-19, ale w ogóle. Powinno też przygotować materiały dla uczniów i rodziców, rzetelnie przekazujące informujące o wszelkich aspektach związanych ze szczepieniami przeciwko COVID-19. W ocenie samorządowców w proces szczepienia uczniów powinny się zaangażować także szkoły organizując szczepienia „u siebie” albo wyjścia na szczepienia. Oczywiście nie może być mowy o żadnym przymusie, ani o pozbawianiu rodziców prawa do decydowania.

W odpowiedzi na uwagi Strony Samorządowej Marzena Machałek, Wiceminister Edukacji i Nauki poinformowała, że MEiN podjął już przygotowania do takiej, edukacyjnej akcji i będzie gotowy ją uruchomić od 1 września.

Zmiana granic gmin

Lipcowe posiedzenie KWRiST zakończyła dyskusja nad projektem rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta.

Z projektu rozporządzenia wykreślony został wniosek Rzeszowa dotyczący powiększenia obszaru miasta o teren sołectwa Racławówka należącego obecnie do gminy Boguchwała. Zgodny wniosek w tej sprawie złożony został przez Związek Miast Polskich oraz Związek Gmin Wiejskich RP.

Takiej zgody ZMP i ZGW RP zabrakło już jednak przy rozstrzyganiu wniosku Sanoka dotyczącego włączenia do miasta części terenów gminy wiejskiej Sanok. Związek Miast Polskich poparł w tym wypadku wniosek miasta, natomiast Związek Gmin Wiejskich RP opowiedział się przeciwko. Przeciwko zmianie granic opowiedział się także Związek Powiatów Polskich, który zaproponował odłożenie sprawy na przyszły rok. Przyczyną sporu były wadliwie (tak ocenił je wojewoda) przeprowadzone konsultacje z mieszkańcami gminy Sanok, w których opowiedzieli się w większości „za pozostaniem w gminie”. Ostatecznie decyzję w sprawie zmiany granic miasta Sanoka i gminy Sanok podejmie Rada Ministrów.